Υπερψηφίστηκε το βράδυ της Τετάρτη 12 Φεβρουαρίου 2020 η τροπολογία του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας για την εξυγίανση της ΛΑΡΚΟ, μονάχα όμως με τους ψήφους βουλευτών της Νέας Δημοκρατίας, ενώ καταψηφίστηκε σύσσωμη από την αντιπολίτευση. Ο Υπουργός Οικονομικών, κ. Χρ. Σταϊκούρας, από το βήμα της Βουλής ανέφερε τα εξής, κατά τη διάρκεια της εισήγησης της τροπολογίας: «Η κατάσταση στην εταιρεία είναι δραματική. Καταθέσαμε τροπολογία για τη διάσωση της ΛΑΡΚΟ, επιδιώκουμε την ανάληψή της από ιδιώτη επενδυτή μέσα από μια διαδικασία που θα είναι γρήγορη και συμβατή με τις αποφάσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Για πρώτη φορά το Δημόσιο βάζει 35 εκατομμύρια για την ειδική διαχείριση. Χωρίς αυτό το ποσό η ΛΑΡΚΟ θα χρεοκοπούσε. Ο ειδικός διαχειριστής θα μειώσει το κόστος των αμοιβών κατά 25%. Προβλέπεται η ολοκλήρωση της διαδικασίας μέσα σε 12 μήνες». 

«Πρέπει να σωθεί η εταιρεία»

Στη συνέχεια ο κ. Σταϊκούρας επισήμανε την επιτακτική ανάγκη που υπάρχει για διάσωση της εταιρείας ενώ ανέφερε και τα σημαντικά χρέη που διαθέτει. «Και όλα τα χρέη του παρελθόντος να διαγράψω, κάθε μήνα η ΛΑΡΚΟ μπαίνει μέσα. 148 εκατομμύρια ευρώ ήταν οι σωρευτικές ζημιές την τετραετία 2014-20018. Το 2019 ήταν χειρότερη η κατάσταση, πάνω από 600 εκατομμύρια ευρώ είναι τα συνολικά της χρέη. Καθημερινά το χρέος της ΛΑΡΚΟ στη ΔΕΗ αυξάνει κατά πέντε με πεντέμισι εκατομμύρια ευρώ. Η ΔΕΗ είχε στείλει ειδοποίηση στη ΛΑΡΚΟ ότι θα διακόψει το ρεύμα στις 17 Φεβρουαρίου. Ανέστειλε την διακοπή λόγω της τροπολογίας που καταθέσαμε. Η ΛΑΡΚΟ απειλείται με πρόστιμο 49, 5 εκατ. ευρώ για το θέμα των αερίων του θερμοκηπίου. Ο τελευταίος ισολογισμός της εταιρείας δημοσιευμένος είναι το 2014, δεν υπάρχουν οικονομικές καταστάσεις. Τα ταμειακά διαθέσιμα της ΛΑΡΚΟ είναι μηδέν. Η εταιρεία ενοχοποιείται για τη σοβαρή ρύπανση της ευρύτερης περιοχής. Απαιτούνται πολλά εκατομμύρια για τον εκσυγχρονισμό της παραγωγής νικελίου, που όμως δεν υπάρχουν. 160 εκατομμύρια ευρώ καλείται η εταιρεία να επιστρέψει στο Δημόσιο έπειτα από αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου για παράνομες κρατικές χρηματοδοτήσεις».

Τέλος, ο Υπ. Οικονομικών ξεκαθάρισε πως δεν υπάρχει άλλη εναλλαντική για την σωτηρία της ΛΑΡΚΟ, εκτός από την τροπολογία που κατέθεσε η κυβέρνηση.

Η τροπολογία του Υπ. Περιβάλλοντος θέτει την ΛΑΡΚΟ σε ειδικό καθεστώς διαχείρισης με στενές προθεσμίες, ώστε σύντομα να διενεργηθεί πλειοδοτικός διαγωνισμός για τη μεταβίβαση του ενεργητικού και την υποχρεωτική έναρξη πτωχευτικών διαδικασιών εάν ο διαγωνισμός (ή διαγωνισμοί) δεν ολοκληρωθούν σε εύλογο χρονικό διάστημα, με πώληση σημαντικού μέρους του ενεργητικού της εταιρείας.

Όπως αναφέρει η ίδια πηγή, κεντρικός στόχος της ρύθμισης είναι να συνεχιστεί η παραγωγή νικελίου και εξόρυξη σιδηρομεταλλεύματος,  «μια δραστηριότητα σημαντική για την τοπική και εθνική οικονομία, όχι όμως μέσω της σημερινής ΛΑΡΚΟ και του άκρως αποτυχημένου μοντέλου της που συσσωρεύει βαριές ζημίες και θεόρατα χρέη επί σειρά ετών. Η ταχεία λύση του χρόνιου προβλήματος της εταιρείας επιβάλλεται από τη δεινή θέση της, καθώς οι αριθμοί μιλάνε από μόνοι τους:

•Η ΛΑΡΚΟ έκλεισε τη χρήση του 2018 με αρνητική καθαρή θέση 308 εκατ. ευρώ.

•Μόνο κατά την 4ετία 2015-2018 έχει καταγράψει σωρευτικές ζημίες 148 εκατ. ευρώ και το 2019 εκτιμάται ότι θα είναι ακόμη χειρότερο.

•Χρωστά αυτή τη στιγμή πάνω από 600 εκατ. ευρώ προς τρίτους (προμηθευτές, εργολάβους, τράπεζες, ασφαλιστικά ταμεία).

•Το μεγαλύτερο μέρος του χρέους αυτού (350 εκατ. ευρώ) είναι προς τη ΔΕΗ και αυξάνεται κάθε μήνα 5 με 5,5 εκατομμύρια. To χρέος αυτό αντιστοιχεί στο 80% των χρεών της υψηλής τάσης της χώρας. Γι΄αυτό και η  ΔΕΗ έχει αποστείλει τελεσιγραφικού χαρακτήρα εξώδικο προς τη ΛΑΡΚΟ, γνωστοποιώντας της ότι θα διακόψει την παροχή ρεύματος  στις 17 Φεβρουαρίου εάν συνεχιστεί η παρούσα κατάσταση, καθώς είναι εισηγμένη επιχείρηση και εγείρονται  σοβαρά θέματα ευθύνης των μελών του ΔΣ.

•Επιπλέον, η Ελλάδα έχει καταδικαστεί τελεσίδικα από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο για μη συμμόρφωση με τις αποφάσεις περί παράνομων κρατικών ενισχύσεων προς τη ΛΑΡΚΟ ύψους 135 εκατ. ευρώ (πλέον τόκων) και σύντομα θα κληθεί να καταβάλλει πρόστιμα αν δεν αλλάξει θεαματικά η εικόνα.

•Η ΛΑΡΚΟ απειλείται επίσης με πρόστιμο ύψους  49,5 εκατ. ευρώ επειδή παραβιάζει κατά συρροή την θεμελιώδη αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει», μη συμμορφούμενη με τους κανόνες για τα δικαιώματα επαληθευμένων εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου.

•Τέλος, η εταιρεία είναι "ένοχη" και για σοβαρή ατμοσφαιρική ρύπανση της ευρύτερης περιοχής καθώς και για την επιβάρυνση του Ευβοϊκού Κόλπου, όπου εναποτίθενται κάθε χρόνο χιλιάδες τόνοι σκουριάς.

Παρά τα συνεχιζόμενα οικονομικά προβλήματα, η εταιρεία δεν προσάρμοσε το λειτουργικό της μοντέλο με παρεμβάσεις σε κύρια κόστη (προμήθειες, παροχή υπηρεσιών κτλ.) και εμφανίζει εργατικό κόστος έντονα δυσανάλογο των επιδόσεων και των αποτελεσμάτων της.

«Μισθολογικές παρεμβάσεις –που θα βελτίωναν το λειτουργικό κόστος- ουδέποτε εφαρμόστηκαν και καθ’ όλη την περίοδο της κρίσης οι εργαζόμενοι της ΛΑΡΚΟ δεν υπέστησαν καμία περικοπή των μισθών τους, όπως συνέβη με τους εργαζομένους όλων των φορέων της Γενικής Κυβέρνησης αλλά και εκατοντάδων ιδιωτικών επιχειρήσεων», τονίστηκε.

«Ως εκ τούτου, σε μια εταιρεία βαθύτατα προβληματική –όπως προκύπτει από τα στοιχεία που προαναφέρθηκαν-, το μέσο ετήσιο μισθολογικό κόστος προσεγγίζει τα 44.000 ευρώ ανά εργαζόμενο, ενώ για τους πιο υψηλόμισθους (με πολλά χρόνια προϋπηρεσίας) υπερβαίνει τα 73.000 ευρώ. Όπως έχει τόνισει ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας κ. Κωστής Χατζηδάκης, με αυτά τα οικονομικά δεδομένα οποιαδήποτε επιχείρηση του ιδιωτικού τομέα στην Ελλάδα ή το εξωτερικό θα είχε κλείσει. Ο βασικός λόγος που η κυβέρνηση επιδιώκει να αποτρέψει το σενάριο της πτώχευσης είναι οι εργαζόμενοι», επισημαίνεται από το αρμόδιο υπουργείο.   

Τι προβλέπει η τροπολογία

•Την εγκατάσταση Ειδικού Διαχειριστή εντός του Μαρτίου και την κάλυψη των λειτουργικών δαπανών της εταιρείας μέσω μιας τελευταίας κρατικής επιχορήγησης τους πρώτους μήνες της εγκατάστασής του.

•Την άμεση ανάληψη πρωτοβουλιών περιστολής δαπανών από τον Ειδικό Διαχειριστή, με μείωση  σειράς στοιχείων κόστους, συμπεριλαμβανομένου του μισθολογικού κόστους κατά 25% μεσοσταθμικά. Οι περικοπές θα επηρεάσουν κατά κύριο λόγο τους παλαιούς και υψηλόμισθους εργαζομένους των 2.000 -3.000 ευρώ  και άνω, ενώ οι αποδοχές των νέων και των χαμηλόμισθων θα παραμείνουν αμετάβλητες.

•Fast track διαδικασία διαιτησίας για την επίλυση των ιδιοκτησιακών διαφορών της εταιρείας με το Ελληνικό Δημόσιο (καθώς υπάρχει διαφορά όσον αφορά στο ιδιοκτησιακό καθεστώς του Μεταλλευτικού Συγκροτήματος της Λάρυμνας). Αυτό αποτελεί προαπαιτούμενο για να ξεκαθαριστούν τα περιουσιακά στοιχεία της εταιρείας και κατ’ επέκταση ο σχεδιασμός των διαγωνιστικών διαδικασιών για τη διάθεση του ενεργητικού.

•Ταχεία διαδικασία διεθνούς πλειοδοτικού διαγωνισμού για το σύνολο ή και για μέρος του ενεργητικού (εργοστάσιο και ορυχείο Λάρυμνας, ορυχεία Καστοριάς και Εύβοιας), με βάση το αποτέλεσμα της διαιτησίας και το πνεύμα των αποφάσεων της ΕΕ του 2014.

•Ολοκλήρωση της διαδικασίας εντός 12 μηνών από την εγκατάσταση του Διαχειριστή με δυνατότητα μίας εξάμηνης  παράτασης  με κοινή υπουργική απόφαση των υπουργών Οικονομικών και Περιβάλλοντος.

•Υποχρεωτική κατάθεση αίτησης πτώχευσης εφόσον δεν έχει μεταβιβαστεί στο διάστημα αυτό το 75% του ενεργητικού της εταιρείας.