Όλοι έχουμε ακούσει, από πολιτικούς, για τα δημόσια έργα τα οποία δημιουργούν θέσεις εργασίας. Δημόσια έργα εκατομμυρίων, ή δισεκατομμυρίων, ανάλογα την χώρα, ανακοινώνονται με ιδιαίτερη χαρά, ενθουσιασμό και υπερηφάνεια, τα οποία θα «τονώσουν» την οικονομία, θα δημιουργήσουν θέσεις εργασίας, και όλα τα γνωστά που λένε οι πολιτικοί.

Σε πρώτη ματιά τέτοια έργα φαίνονται ιδιαίτερα αθώα, οι πολιτικοί και οι γραφειοκράτες διαχειρίζονται τα χρήματα των φορολογούμενων ώστε να υλοποιήσουν έργα μεγάλης σημασίας, να αντιμετωπίσουν προβλήματα, κ.α.. Η πραγματικότητα όμως δεν είναι τόσο απλή. Ας έχουμε υπόψη μας, ως βάση αυτού του άρθρου, πως το Κράτος δεν έχει δικά του χρήματα, δεν παράγει, δεν δημιουργεί. Τα μόνα χρήματα που έχει το κράτος, είναι αυτά τα φορολογούμενων, ή αυτά που δανείζεται, και τα πληρώνουν οι φορολογούμενοι. Ergo, κάθε δημόσιο έργο, παίρνει πόρους από τους πολίτες, κυρίως την μεσαία τάξη και την ανώτερη οικονομική τάξη, και τους μεταφέρει σε άλλους πολίτες, που υλοποιούν αυτά τα έργα, ή που εργάζονται σε αυτά.

Κάτι που πρέπει να έχουμε ακόμη υπόψη μας, είναι πως οι άνθρωποι έχουν τα δικά τους συμφέροντα, τα οποία επιδιώκουν. Στην περίπτωση των πολιτικών, μεταξύ άλλων, επιδιώκουν να επανεκλεγούν. Τα δημόσια έργα είναι ένα μέσο το οποίο χρησιμοποιούν, σε τοπικό και εθνικό επίπεδο, ώστε να επιδιώξουν την επανεκλογή τους, καθώς από την μια δημιουργούν θέσεις εργασίας, με τα άτομα που καλύπτουν αυτές τις θέσεις συχνά να ψηφίζουν τους πολιτικούς που τις δημιούργησαν, και από την άλλη είναι μια ευκαιρία για καλή δημοσιότητα, καθώς όταν ολοκληρώνεται ένα έργο έχουν την ευκαιρία να τραβήξουν φωτογραφίες και να παρουσιάσουν στους εκλογείς έμπρακτα έργα, ανεξαρτήτως της χρησιμότητας αυτού ή του άλλου έργου που υλοποιήθηκε.

Όμως, έχουν όλα τα δημόσια έργα την ίδια αξία; Την απάντηση στην ερώτηση αυτή έδωσε ο Henry Hazlitt, στο βιβλίο του «Economics in one lesson». «Μια γέφυρα χτίζεται. Αν χτίζεται για να καλύψει μια διαρκής δημόσια απαίτηση, αν λύνει ένα πρόβλημα κίνησης ή ένα πρόβλημα μεταφοράς διαφορετικά αδιάλυτο, αν, εν ολίγοις, είναι πιο σημαντικό από τα πράγματα στα οποία οι φορολογούμενοι θα δαπανούσαν τα χρήματά τους αν δεν είχαν φορολογηθεί, τότε δεν υπάρχει αντίρρηση. Όμως μια γέφυρα που χτίζεται για να «παρέχει απασχόληση» είναι μια διαφορετικού είδους γέφυρα. Όταν η παροχή απασχόλησης γίνεται ο στόχος, η ανάγκη γίνεται υφιστάμενος παράγοντας. «Έργα» πρέπει να εφευρεθούν. Αντί να σκέφτονται που πρέπει να χτιστούν γέφυρες, οι κυβερνητικοί ξοδευτές ξεκινούν να αναρωτιούνται που μπορούν να χτιστούν γέφυρες», ενώ στη συνέχεια αναφέρεται στα επιχειρήματα που θέτουν όσοι υλοποιούν τέτοιες πολιτικές, ήτοι πως α) το εν λόγω έργο δημιούργησε θέσεις εργασίας και β) πως κτίστηκε η γέφυρα, κάτι που όλοι μπορούν να δουν. Όμως επισημαίνει κάτι πάρα πολύ σημαντικό στην επόμενη παράγραφο, «Όμως αν έχουμε εκπαιδεύσεις τους εαυτούς μας να βλέπουμε πέραν από το άμεσο, τις δευτερεύουσες συνέπειες, και πέραν από αυτούς που άμεσα οφείλονται από το κυβερνητικό έργο, τους άλλους που έχουν έμμεσα επηρεαστεί, παρουσιάζεται μια εντελώς διαφορετική εικόνα».

Εν ολίγοις, βλέπουμε τα Κυβερνητικά έργα, τους δρόμους, τις γέφυρες, τα γήπεδα, όμως δεν βλέπουμε τα ιδιωτικά έργα, τις ιδιωτικές δαπάνες, που δεν υλοποιήθηκαν ποτέ ως απότοκο της φορολόγησης για την διεκπεραίωση των δημοσίων έργων. Θα πρέπει να έχουμε πάντα όμως υπόψη μας όλα όσα δεν βλέπουμε, και να αναρωτιόμαστε διαρκώς, αν το κράτος διαχειρίζεται καλύτερα από εμάς, τους φορολογούμενους, τα χρήματά μας, ή αν τα σκορπά δεξιά και αριστερά.

Ακολουθήστε το radiothiva.gr στο facebook για να είστε πάντα ενημερωμένοι