Η μείωση στην παραγωγή και η αισχροκέρδεια στο εμπόριο των γεωργικών προϊόντων της χώρας μας αποτελούν προβλήματα που πλήττουν τόσο τους καταναλωτές όσο και τους αγρότες.

Για ένα βασικό καλάθι προϊόντων, πέρυσι, δίναμε 76 ευρώ, φέτος για τα ίδια είδη πληρώνουμε περίπου 94 ευρώ, δηλαδή κατά 23% περισσότερο. Η αύξηση αυτή οφείλεται στις ακριβότερες τιμές όλων των προϊόντων, από τα τρόφιμα μέχρι τα είδη πρώτης ανάγκης. Ειδικά τα βασικά είδη διατροφής παρουσιάζουν αυξήσεις που ανέρχονται ακόμα και σε διψήφια ποσοστά. Το ένα λίτρο φρέσκου γάλακτος πωλείται πλέον προς 1,85 € από 1,35 € στις αρχές της προηγούμενης χρονιάς, στα μακαρόνια η αύξηση είναι 38%, στη φέτα 21%.

Επιπλέον, εκτός από την άνοδο των τιμών στα τρόφιμα, τον τελευταίο καιρό διαπιστώνεται ότι μειώνεται και η ποσότητα του περιεχόμενου προϊόντος στις κλειστές συσκευασίες, το φαινόμενο του περίφημου «shrinkflation». Αυτό σημαίνει ότι ο καταναλωτής υποχρεώνεται να πληρώσει ακόμα περισσότερο ανά μονάδα βάρους ή όγκου προϊόντος και τίθεται θέμα παραβίασης της διάταξης περί περιθωρίων κέρδους, που οφείλουν να διερευνήσουν οι υπηρεσίες της Γενικής Γραμματείας Εμπορίου και Προστασίας Καταναλωτή. Όπως επίσης και το γεγονός ότι η αλλαγή συσκευασίας, δηλαδή αλλαγή κωδικού, οδηγεί στο να μην υπάγονται τα προϊόντα αυτά στις διατάξεις περί πλαφόν στο περιθώριο κέρδους, καθώς τοποθετούνται στην αγορά ως νέοι κωδικοί μετά την 1η Σεπτεμβρίου 2021.

Σύμφωνα με στοιχεία ερευνών για τον οικογενειακό προϋπολογισμό του έτους 2021 και με το γεγονός ότι ο πληθωρισμός των τροφίμων διαμορφώθηκε σε 15,5% τον Δεκέμβριο του 2022, προκύπτει ότι τα νοικοκυριά καλούνται κατά μέσο όρο, μόνο για αυτήν την κατηγορία αγαθών, να δαπανήσουν περί τα 360 ευρώ, από 311 το 2021. Το πρόβλημα γίνεται πολύ μεγαλύτερο για τα οικονομικώς ευάλωτα νοικοκυριά, στα οποία οι δαπάνες για τα τρόφιμα αποτελούν κατά μέσο όρο το 22% των δαπανών των νοικοκυριών, ενώ στο πλέον φτωχότερο 20% του πληθυσμού ανεβαίνει στο 34,8%.

Η χώρα μας, όμως, σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat, έχει ένα ακόμη αρνητικό προβάδισμα στην Ε.Ε.: τη μεγαλύτερη απόκλιση τιμών από την τιμή που παίρνει ο παραγωγός στο χωράφι μέχρι την τιμή που πληρώνει ο καταναλωτής στο ράφι των καταστημάτων λιανικής πώλησης. Αυτή η απόκλιση κατά μέσο όρο ανέρχεται στο 300%.

Η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ επέβαλε περιορισμό στην ασυδοσία των μεσαζόντων, με την υποχρεωτική πληρωμή των 60 ημερών για τα νωπά και ευαλλοίωτα προϊόντα, και κατοχύρωσε με νόμο, έπειτα από έντονη και επίπονη διαβούλευση στο πλαίσιο της Ε.Ε., την υποχρεωτική αναγραφή προέλευσης του γάλακτος και του κρέατος στα ζωικά προϊόντα, με σκοπό τη διαφάνεια της αγοράς και την αποφυγή παραπλάνησης του καταναλωτή, ρυθμίσεις που αγνοήθηκαν από τη σημερινή κυβέρνηση.

Ενδεικτικά αναφέρω μερικά στοιχεία από το Παρατηρητήριο Τιμών για τον Οκτώβριο και τον Νοέμβριο του 2022, που αποδεικνύουν το εύρος της εκμετάλλευσης του αγρότη αλλά και του καταναλωτή, καθώς και της κερδοσκοπίας στα βασικά είδη διατροφής από τους μεσάζοντες και εμπόρους:

• Γάλα αγελαδινό: 0,6 ευρώ τιμή παραγωγού – 1,36 στη λιανική, αύξηση 126%.

• Πορτοκάλια: 0,3 ευρώ τιμή παραγωγού – 0,89 ευρώ στο σούπερ μάρκετ, αύξηση 196,7%

• Πατάτες: 0,5 ευρώ τιμή παραγωγού – 0,98 στη λιανική, αύξηση 96%.

Απογοήτευση αλλά και ανησυχία προκαλούν και τα στοιχεία του κόστους παραγωγής για την ελληνική γεωργία, με βάση τους δείκτες των τιμών εισροών και εκροών που ανακοίνωσε η ΕΛ.ΣΤΑΤ. Ο μέσος σταθμικός δείκτης εκροών του δωδεκαμήνου Δεκεμβρίου 2021 - Νοεμβρίου 2022, σε σύγκριση με τον αντίστοιχο δείκτη του δωδεκαμήνου Δεκεμβρίου 2020 - Νοεμβρίου 2021, δηλαδή το ακαθάριστο εισόδημα των παραγωγών, παρουσίασε αύξηση 14,6%. Αντίστοιχα ο μέσος Δείκτης Εισροών του δωδεκαμήνου Δεκεμβρίου 2021 - Νοεμβρίου 2022 παρουσίασε αύξηση 23,5% σε σύγκριση με τον αντίστοιχο δείκτη του δωδεκαμήνου Δεκεμβρίου 2020 - Νοεμβρίου 2021.

Συμπερασματικά, το 2022, οι αγροτοκτηνοτρόφοι στη χώρα μας αφενός μεν διέθεσαν ακριβότερα τα προϊόντα τους σε σχέση με το 2021, αφετέρου δε το κόστος παραγωγής αυξήθηκε δραματικά και περιόρισε έτσι τα καθαρά κέρδη τους σε απαγορευτικά επίπεδα.

Οι παραγωγοί δεν μπορούν φέτος να σπείρουν τα χωράφια τους και να έχουν παραγωγή, οι κτηνοτρόφοι έχουν βρεθεί στη δύσκολη θέση να σφάζουν τα θηλυκά τους ζώα, για να συρρικνώσουν τα κοπάδια τους.

Κι όλα τα παραπάνω, ιδιαίτερα αυτά που αφορούν τον αγροτικό χώρο, έχουν τονιστεί ιδιαίτερα στον υπουργό «του καλαθιού του νοικοκυριού» αλλά και έχουν αναδειχθεί από δημοσκοπήσεις που δείχνουν ότι το 70% των καταναλωτών το απορρίπτει.

Ακολουθήστε το radiothiva.gr στο facebook για να είστε πάντα ενημερωμένοι