Ξανά και ξανά ακούει κανείς από τους πολιτικούς, είτε στην Κυβέρνηση είτε στην αντιπολίτευση, να γίνεται λόγος για τον κατώτατο μισθό, και πως θα πρέπει να αυξηθεί, με την Κυβέρνηση και την αντιπολίτευση να «μάχονται» για το ποιο θα τον αυξήσει περισσότερο. Ορισμένοι πολιτικοί προασπίζονται αυτό το μέτρο καθαρά για πολιτικούς λόγους, ενώ άλλοι θεωρούν πως έτσι βοηθούν τους φτωχούς και τους εργαζόμενους.

Σε μια πρώτη ματιά η συζήτηση αυτή φαίνεται ιδιαίτερα αθώα, οι πολιτικοί επιδιώκουν να «ρυθμίσουν» την άδικη αγορά, τον άκρατο καπιταλισμό, τους επιχειρηματίες που τρώνε το μεδούλι του κοσμάκη, ούτως ώστε να ζούμε όλοι σε μια πιο «δίκαιη» κοινωνία. Βέβαια εξετάζοντας πιο προσεκτικά την κατάσταση, αντιλαμβάνεται κανείς πόσο παράλογη είναι αυτή η συζήτηση.

Ας φανταστεί κανείς για μια στιγμή πόσο μεγάλη και περίπλοκη είναι η οικονομία μιας χώρας, πόσοι κλάδοι υπάρχουν, πόσες μεταβλητές, και θα αντιληφθεί ότι δεν υπάρχει κανένας πολιτικός, κανένας γραφειοκράτης, όπως απέδειξε η αποτυχημένη προσπάθεια της Σοβιετικής Ένωσης να «ελέγξει» την αγορά, που να μπορεί να λάβει υπόψη του όλες τις μεταβλητές της αγοράς και της οικονομίας. Ο ένας κλάδος επηρεάζεται από διαφορετικά αντικείμενα, ανεβαίνει και κατεβαίνει για διαφορετικούς λόγους. Την ίδια στιγμή που λ.χ. οι εσωτερικές αναταραχές μιας γειτονικής χώρας δύναται να επηρεάζουν θετικά τον τουρισμό στην χώρα μας, η βαριά βιομηχανία μπορεί να επηρεάζεται αρνητικά καθώς οι αναταραχές αυτές, σε ένα υποθετικό σενάριο, μειώνουν την παγκόσμια παραγωγή σιδήρου. Επίσης, δεν είναι όλες οι επιχειρήσεις ίδιες, υπάρχουν μικρές, μεσαίες, και μεγάλες πολυεθνικές, υπάρχει επιτυχημένες και αποτυχημένες, και κάθε διαφορετική επιχείρηση έχει διαφορετικές δυνατότητες και διαφορετικό οικονομικό κεφάλαιo, έσοδα, έξοδα, κ.ο.κ., όμως αντιμετωπίζονται από το κράτος, ως ίδιες.

Θα υποστηρίξει βέβαια κανείς, ότι δίχως τον κατώτατο μισθό οι επιχειρηματίες, τα αφεντικά, θα έπιναν το αίμα των εργαζομένων και θα τους πλήρωναν «τρεις και εξήντα», όμως κάτι τέτοιο δεν ισχύει και το αντιλαμβάνεται αυτό κανείς συνειδητοποιώντας πως σε πάρα πολλές δουλειές οι εργαζόμενοι λαμβάνουν μισθούς πάνω από τον κατώτατο. Γιατί όμως γίνεται αυτό; Γιατί λ.χ., ως επί το πλείστων, ένας ιατρός, σεφ, μηχανολόγος, προγραμματιστής υπολογιστών κ.ο.κ., που εργάζεται σε κάποια εταιρεία, πληρώνεται περισσότερα από ότι ένας σερβιτόρος, ή ένας ανειδίκευτος εργάτης; Επειδή το κράτος αναγκάζει τις επιχειρήσεις αυτές να το κάνουν; Προφανώς και όχι, αντιθέτως οι εργαζόμενοι αυτοί παρέχουν εξειδικευμένες υπηρεσίες, ή έχουν υψηλή παραγωγικότητα, ή υπάρχει χαμηλή προσφορά παρόμοιων εργαζομένων, ή υπάρχει μεγάλος ανταγωνισμός στον εν λόγω κλάδο, και οι επιχειρήσεις ανταγωνίζονται η μια την άλλη προσφέροντας καλύτερους μισθούς για να προσελκύσουν πιο παραγωγικούς εργαζόμενους, ή ένα μείγμα των παραπάνω.

Προφανώς υπάρχουν επιχειρήσεις που θα ήθελα να πληρώνουν όσο χαμηλότερους μισθούς γίνεται, και εργαζόμενοι που θα ήθελαν να λαμβάνουν όσο υψηλότερους μισθούς γίνεται, όμως, παρά τις καλές προθέσεις πολλών, η παρέμβαση του κράτους δεν έχει πάντα τα αποτελέσματα που θέλουμε.

Όπως είχε πει ο Αμερικανός δημοσιογράφος, Henry Hazlitt, πρέπει να εκπαιδεύσουμε τους εαυτούς μας να βλέπουν πέραν από το άμεσο, τις δευτερεύουσες συνέπειες, και πέραν από αυτούς που άμεσα οφείλονται από το κυβερνητικό έργο. Ας πάρουμε λ.χ. ένα υποθετικό σενάριο, η Κυβέρνηση ανακοινώνει την αύξηση του κατώτατου μισθού στα 1.000 ευρώ, και το μέτρο τίθεται σε ισχύ. Βλέπουμε τους εργαζόμενους που απολαμβάνουν την αύξηση του μισθού, βλέπουμε τους πολιτικούς να διατυμπανίζουν στα κανάλια και στις ομιλίες «Εμείς αυξήσαμε τον κατώτατο μισθό!», αλλά θα πρέπει να αναρωτηθούμε, τι δεν βλέπουμε; Δεν βλέπουμε τις προσλήψεις που δεν έγιναν, λόγω της αύξησης αυτής, καθώς επιχειρήσεις αρνούνται να προσλάβουν άτομα δίχως εμπειρία, άτομα με χαμηλότερη παραγωγικότητα. Δεν βλέπουμε τις απολύσεις εργαζομένων, το κλείσιμο επιχειρήσεων, ή τις περιπτώσεις όπου επιχειρήσεις δεν άνοιξαν ποτέ, καθώς τα συνολικά έξοδα γίνονται δυσβάστακτα, και δεν βλέπουμε τις νέες θέσεις εργασίας που θα υπήρχαν από την δημιουργία νέων επιχειρήσεων, ή επιπλέον επενδύσεων. Ergo, για όσους έχουν δουλειά, και λαμβάνουν τον κατώτατο μισθό, η αύξηση αυτή είναι καλοδεχούμενοι, όμως όσοι χάσουν την δουλειά τους, ή δεν μπορούν να βρουν μια θέση εργασίας, την αντιμετωπίζουν διαφορετικά.

«Σε αυτές τις περιπτώσεις υπάρχουν πάντα δύο είδη υποστηρικτών, είναι οι υποστηρικτές με τις καλές προθέσεις, και οι ομάδες ειδικών συμφερόντων που χρησιμοποιούν τα άτομα με τις καλές προθέσεις ως μπροστάρηδες. Σχεδόν πάντα όταν έχεις «κακά» προγράμματα έχεις μια ανίερη συμμαχία αυτών που θέλουν να κάνουν καλό από την μια και από την άλλη των ειδικών συμφερόντων, ο κατώτατος μισθός είναι μια ξεκάθαρη τέτοια περίπτωση. Τα ειδικά συμφέροντα είναι φυσικά τα εργατικά σωματεία, […] αυτοί που θέλουν να κάνουν καλό, πιστεύουν πως με την ψήφιση ενός νόμου που λέει ότι κανείς δεν θα πάρει λιγότερα από 2 δολάρια την ώρα, 2,5 την ώρα ή όποιον κατώτατο μισθό, πως βοηθάς τους φτωχούς που χρειάζονται τα λεφτά. Δεν κάνεις τίποτα τέτοιο. Αυτό που κάνεις είναι να διασφαλίσεις ότι άνθρωποι με ικανότητες που δεν επαρκούν για να δικαιολογήσουν αυτόν τον κατώτατο μισθό, θα είναι άνεργοι. […] O νόμος για τον κατώτατο μισθό περιγράφεται πιο σωστά ως ένας νόμους που λέει «Οι εργοδότες πρέπει να κάνουν διακρίσεις κατά των ανθρώπου που έχουν λίγες ικανότητες. Αυτό λέει ο νόμος. Εδώ είναι ένας άντρας που έχει ικανότητες που θα δικαιολογούσαν έναμ μισθό 1,5 δολαρίου την ώρα, δεν μπορείς να τον προσλάβεις, είναι παράνομο, γιατί αν τον προσλάβει πρέπει να τον πληρώσεις 2,5 δολάρια την ώρα. » - Milton Friedman. 

Ακολουθήστε το radiothiva.gr στο facebook για να είστε πάντα ενημερωμένοι