Αναρωτιέμαι πόσες φορές έχω προσωπικά υποστηρίξει την διαπίστωση, την αλήθεια, της ανθρώπινης απληστίας, ως πηγή πολλών κακών, αν όχι όλων των κακών, σήμερα. Ο Μαχάτμα Γκάντι έλεγε ότι «η Γη παρέχει αρκετά για τις ανάγκες όλων, αλλά όχι για την απληστία όλων». Σήμερα, αυτή η φράση νομίζω είναι πιο επίκαιρη από ποτέ. Γι’ αυτό θεωρώ ότι πρέπει -ή μπορούμε- να βλέπουμε, στον όχι και τόσο μακρινό ορίζοντα, τη δημοκρατία του μέλλοντος να παίρνει τη μορφή της ο ι κ ο - δ η μ ο κ ρ α τ ί α ς , με ό,τι μπορεί να συμπεράνει κανείς για τους θεσμούς και την πολιτική παιδεία των πολιτών.

Και όταν μιλάμε για την οικο-δημοκρατία αναφερόμαστε στην πολιτική και κοινωνική ιδέα, την πολιτική φιλοσοφία, που συνδυάζει τη δημοκρατία με την περιβαλλοντική βιωσιμότητα. Ουσιαστικά πρόκειται για ένα πολιτικό σύστημα που δίνει προτεραιότητα τόσο στη δημοκρατική συμμετοχή, όσο και στην προστασία του περιβάλλοντος. Ως βασικές της αρχές μπορούμε να αναφέρομαι:

- Την οικολογική βιωσιμότητα: οι αποφάσεις δηλαδή να λαμβάνονται με γνώμονα την προστασία της φύσης και τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα του πλανήτη.

- Την συμμετοχική δημοκρατία: οι πολίτες να έχουν ενεργό ρόλο στη λήψη αποφάσεων, όχι μόνο μέσω εκλογών αλλά και μέσα από συνελεύσεις και τοπικά συμβούλια.

- Την αποκέντρωση, την τοπικοποίηση και την αυτονομία: οι τοπικές κοινότητες να έχουν μεγαλύτερη αυτονομία στη διαχείριση πόρων και πολιτικών, προσαρμοσμένων στις ανάγκες τους.

- Την κυκλική οικονομία: η αντικατάσταση του καταναλωτικού μοντέλου με ένα σύστημα που να βασίζεται στην ανακύκλωση, την επαναχρησιμοποίηση και την ανανέωση των πόρων.

- Την κοινωνική δικαιοσύνη: η δίκαιη κατανομή των φυσικών και οικονομικών πόρων, ώστε να διασφαλίζεται η ισότητα και η ευημερία όλων.

Είναι λοιπόν ένας άλλος τρόπος διακυβέρνησης όπου στο επίκεντρο είναι η οικολογική συνείδηση, η αλληλεπίδραση φυσικού και ανθρώπινου περιβάλλοντος και η σχέση μας με τον φυσικό κόσμο. Όλα δείχνουν ότι αυτό αποκτά μια πολιτική αναγκαιότητα με ποικίλες προϋποθέσεις, εννοείται.

Θα μου πείτε ότι μοιάζει λίγο ή πολύ ουτοπία. Ο χρόνος τρέχει∙ και δεν είναι κακό και παράξενο να σκεφτόμαστε πως, μια μέρα, αυτά μπορούν να συμβαίνουν και δίχως εμάς. Αλλά ίσως αυτή είναι η μαγεία του χρόνου: μας θυμίζει να ζούμε όσο είμαστε εδώ, να αγαπάμε, να δημιουργούμε, να προτείνουμε και να καλλιεργούμε τη σκέψη αφήνοντας το δικό μας σημάδι για το μέλλον.

Οικο-δημοκρατία λοιπόν! κόντρα και στον «τραμπισμό» και να συνακόλουθα…

Στέφανος Σταμέλλος