Η Βουλευτής του νομού Βοιωτίας κ. Γιώτα Πούλου, κατέθεσε Ερώτηση στη Βουλή των Ελλήνων, προς τους Υπουργούς Περιβάλλοντος-Ενέργειας και Εσωτερικών, με τη συνυπογραφή των Ανεξάρτητων Βουλευτών, μελών των Δημοκρατών – Προοδευτικού Κέντρου, αναφορικά με τις ΑΠΕ και την έλλειψη επικαιροποιημένου χωροταξικού πλαισίου, σημειώνοντας πως αυτή δημιουργεί σοβαρά προβλήματα στις τοπικές κοινωνίες και εντείνει τις αντιδράσεις.  Η κ. Πούλου επεσήμανε πως στη Στερεά Ελλάδα «η ανεξέλεγκτη χωροθέτηση φωτοβολταϊκών και αιολικών πάρκων έχει προκαλέσει έντονη αντίδραση από Δήμους, Περιφέρεια και πολίτες», τονίζοντας ότι η περιοχή συγκεντρώνει περίπου το 45% της συνολικής πανελλαδικής ισχύος ΑΠΕ, φτάνοντας σε επικίνδυνο κορεσμό και αγνοώντας προκλητικά τη φέρουσα ικανότητα του τόπου.

Η κ. Πούλου και οι Βουλευτές-μέλη των Δημοκρατών - Προοδευτικού Κέντρου, απαιτούν «πάγωμα» νέων έργων ΑΠΕ στη Στερεά Ελλάδα, προστασία μοναδικών πολιτιστικών και φυσικών τοπίων, ριζική αναθεώρηση του σχεδιασμού με έμφαση σε βιωσιμότητα, φέρουσα ικανότητα και κοινωνική συναίνεση και πραγματικά ανταποδοτικά οφέλη για τις τοπικές κοινωνίες.

ΕΡΩΤΗΣΗ

ΠΡΟΣ: Α. Τον κ. Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας

Β. Τον κ. Υπουργό Εσωτερικών

Θέμα: «Κορεσμός Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας στη Στερεά Ελλάδα – Επιπτώσεις στο Δελφικό τοπίο, ανάγκη άμεσης χωροταξικής ρύθμισης και κατοχύρωσης του ρόλου της Τοπικής Αυτοδιοίκησης»

Η εγκατάσταση έργων Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ) αποτελεί κρίσιμο πυλώνα για την ενεργειακή μετάβαση της χώρας. Ωστόσο, η απουσία ολοκληρωμένου, επικαιροποιημένου και κοινωνικά αποδεκτού χωροταξικού σχεδιασμού δημιουργεί σοβαρά προβλήματα στις τοπικές κοινωνίες και εντείνει τις αντιδράσεις των πολιτών και των θεσμικών τους εκπροσώπων.

Ειδικότερα, στη Στερεά Ελλάδα, καταγράφεται έντονη κοινωνική αλλά και θεσμική αντίδραση, από την Τοπική Αυτοδιοίκηση α ́ και β ́ βαθμού, για την ανεξέλεγκτη εγκατάσταση εκτεταμένων φωτοβολταϊκών και αιολικών πάρκων.

Η Στερεά Ελλάδα τελεί σήμερα υπό ένα καθεστώς ιδιότυπης ενεργειακής ομηρίας, το οποίο αποτελεί ευθεία προσβολή στην αρχή της δίκαιης κατανομής των βαρών.

Έχει «σηκώσει» διαχρονικά το μεγαλύτερο μέρος της εθνικής ενεργειακής μετάβασης, φτάνοντας σε σημεία επικίνδυνου κορεσμού που αγνοούν προκλητικά τη φέρουσα ικανότητα του τόπου. Συγκεντρώνει το 44% έως 45% της συνολικής πανελλαδικής ισχύος έργων ΑΠΕ δηλαδή σχεδόν η μισή παραγωγή της χώρας στηρίζεται στις πλάτες μίας και μόνο περιφέρειας.

Η σημερινή άναρχη εικόνα αποτελεί κόλαφο για την κεντρική διοίκηση. Η στρατηγική αποτυχία επικαιροποίησης του χωροταξικού πλαισίου, το οποίο παραμένει δέσμιο ενός απαρχαιωμένου σχεδιασμού- Ειδικό Πλαίσιο Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης για τις ΑΠΕ το 2008 (ΚΥΑ 49828/12.11.2008 - ΦΕΚ Β’ 2464/3.12.2008), συνιστά μνημείο θεσμικής ανευθυνότητας. Αυτό το νομικό κενό επιτρέπει μια αδειοδοτική αυθαιρεσία με χαρακτήρα αποσπασματικό και κυρίως επενδυτικοκεντρικό, μετατρέποντας τη Στερεά Ελλάδα σε ένα απέραντο εργοτάξιο χωρίς κανόνες.

Η καταπάτηση των ζωνών υψηλής παραγωγικότητας και η βίαιη τοποθέτηση ανεμογεννητριών σε παρθένους όγκους συνθέτουν ένα σκηνικό περιβαλλοντικής και οικονομικής αυτοκτονίας:

• Αλλοίωση των βουνών και διάνοιξη τεράστιων δρόμων σε παρθένες περιοχές που ακυρώνουν κάθε προοπτική βιώσιμης ανάπτυξης.

• Κατάληψη ζωτικής γης που θα έπρεπε να προστατεύεται ως εθνικό κεφάλαιο για την επισιτιστική ασφάλεια.

• Επιβαρυντική δράση σε προστατευόμενες ζώνες και βιοποικιλότητα.

• Aπώλεια βοσκοτόπων που οδηγεί σε συρρίκνωση του κλάδου και οικονομική εξαθλίωση των παραγωγών.

• Καταστροφή των μελισσοτόπων και διατάραξη του οικοσυστήματος που πλήττει άμεσα την παραγωγή.

• Μετατροπή του φυσικού κάλλους σε βιομηχανική ζώνη ενέργειας που ακυρώνει το συγκριτικό πλεονέκτημα της Στερεάς Ελλάδας στον ήπιο τουρισμό.

Η πλήρης απαξίωση κάθε επιστημονικού κριτηρίου φέρουσας ικανότητας συμβαδίζει με την κυνική αγνόηση της τοπικής βούλησης. Η τοπική αυτοδιοίκηση, ο φυσικός θεματοφύλακας των τοπικών συμφερόντων, αντιμετωπίζεται από το Υπουργείο και την Αποκεντρωμένη Διοίκηση ως ένας ενοχλητικός γραφειοκρατικός θόρυβος.

Ο Αντιπεριφερειάρχης Περιβάλλοντος, Χωρικού Σχεδιασμού και Μεταφορών Στερεάς Ελλάδας σε πρόσφατη συνέντευξη σε τηλεοπτικό σταθμό διατύπωσε με εμφατικό και έντονο τρόπο την αντίθεσή του με την κατάσταση.

Συγκεκριμένα ανέφερε ότι η Επιτροπή Περιβάλλοντος εκδίδει εδώ και δύο χρόνια αρνητική γνωμοδότηση για το 90% και πλέον των έργων ΑΠΕ. Ωστόσο οι τοπικές αποφάσεις Δήμων και Περιφέρειας παρακάμπτονται συστηματικά από την Αποκεντρωμένη Διοίκηση και το Υπουργείο.

Ενδεικτικά αναφέρουμε ότι τις μέρες αυτές έχει προκληθεί ένα νέο κύμα αντιδράσεων από την τοπική κοινωνία, τους συλλογικούς φορείς και την Δημοτική Αρχή Δελφών, καθώς έχουν ξεκινήσει εργασίες υλοποίησης μεγάλου φωτοβολταϊκού πάρκου, ισχύος 45 MW, στην θέση «Κουτρούλη – Ράχη» της Δ.Ε. ?μφισσας, με βαριά μηχανήματα να αποψιλώνουν τη βλάστηση σε ένα γήπεδο 1.700 στρεμμάτων.

Το υπό κατασκευή Φ/Β πάρκο βρίσκεται σε απόσταση μικρότερη του ενός χιλιομέτρου και σε άμεση οπτική επαφή με το χωριό Αγία Ευθυμία, ενώ παράλληλα προωθούνται και άλλα αντίστοιχα έργα (?μφισσα, Προσήλιο, Αγία Ευθυμία), ανάλογου μεγέθους, στο Δελφικό Τοπίο.

Έντονη ανησυχία προκαλεί το γεγονός ότι οι εγκαταστάσεις αυτές χωροθετούνται σε περιοχή που αποτελεί μέρος του ευρύτερου Δελφικού τοπίου και σε προστατευόμενες περιοχές NATURA 2000 (GR2450009 – “Ευρύτερη περιοχή Γαλαξιδίου”), που αποτελεί Ζώνη Ειδικής Προστασίας (ΖΕΠ) για την ορνιθοπανίδα (SPA), εγείροντας κρίσιμα ζητήματα προστασίας ενός χώρου διεθνούς πολιτιστικής και περιβαλλοντικής σημασίας. Εξάλλου το Δημοτικό Συμβούλιο του Δήμου Δελφών το 2022 είχε γνωμοδοτήσει κατά πλειοψηφία αρνητικά επί της Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων, για την εγκατάσταση του εν λόγω φωτοβολταϊκού πάρκου.

Στις 11-02-2026 η Περιφερειακή Ένωση Δήμων Στερεάς Ελλάδας, με πρωτοβουλία των Δημοτικών Αρχών Λεβαδέων και Δελφών, παράλληλα με την ευρεία κινητοποίηση συλλογικοτήτων και φορέων, αποφάσισε τη σύσταση ομάδας εργασίας για την προώθηση νομοθετικής ρύθμισης που θα απαγορεύει την εγκατάσταση νέων ΑΠΕ στην (Ανατολική) Στερεά Ελλάδα, έως ότου διαμορφωθεί ολοκληρωμένο χωροταξικό πλαίσιο, υπογραμμίζοντας ότι η περιοχή εμφανίζει ήδη ενεργειακό κορεσμό.

Επιπλέον, παρόλο που η Στερεά Ελλάδα λειτουργεί ως η «ενεργειακή αποθήκη» της χώρας, οι κάτοικοί της δεν απολαμβάνουν κανένα ανταποδοτικό όφελος το ενεργειακό κόστος στραγγαλίζει τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις.

Τα παραπάνω καταδεικνύουν το σοβαρό έλλειμμα στον χωροταξικό σχεδιασμό, αλλά και στην ουσιαστική συμμετοχή της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και των τοπικών κοινωνιών στη λήψη αποφάσεων, παρά το γεγονός ότι οι επιπτώσεις των έργων αυτών είναι άμεσες και πολυδιάστατες.

Επειδή, η διατήρηση του φυσικού κεφαλαίου δεν είναι ζήτημα αισθητικής, αλλά στρατηγική προϋπόθεση επιβίωσης και ο χωροταξικός σχεδιασμός αποτελεί βασικό εργαλείο για την ισόρροπη ανάπτυξη και την προστασία του περιβάλλοντος,

Επειδή, η καθυστέρηση στην ολοκλήρωση του Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τις ΑΠΕ δημιουργεί συνθήκες άναρχης ανάπτυξης ενεργειακών έργων,

Επειδή, η Τοπική Αυτοδιοίκηση αποτελεί θεσμικό πυλώνα της δημοκρατικής λειτουργίας και οφείλει να έχει ουσιαστικό και όχι τυπικό ρόλο στη διαδικασία χωροθέτησης έργων μεγάλης κλίμακας,

Επειδή, η απουσία κοινωνικής συναίνεσης υπονομεύει την ίδια την ενεργειακή μετάβαση και δημιουργεί συγκρούσεις,

Επειδή, η Στερεά Ελλάδα έδωσε παραπάνω από όσα της αναλογούσαν και η αντοχή της κοινωνίας έχει εξαντληθεί.

Επειδή, το Δελφικό τοπίο αποτελεί στοιχείο πολιτιστικής κληρονομιάς παγκόσμιας σημασίας και συνδέεται άμεσα με την ταυτότητα και την οικονομική δραστηριότητα της περιοχής,

Επειδή, η ενεργειακή μετάβαση δεν μπορεί να πραγματοποιείται εις βάρος της προστασίας μοναδικών πολιτιστικών και φυσικών τοπίων,

Επειδή, η ευθύνη βαραίνει πλέον ευθέως την ηγεσία του Υπουργείου Ερωτάται ο αρμόδιος κ. Υπουργός:

1. Σε ποιο στάδιο βρίσκεται η αναθεώρηση και ολοκλήρωση του Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας και ποιο είναι το συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσής του;

2. Προτίθεται η Κυβέρνηση να λάβει ειδική μέριμνα στο νέο Χωροταξικό Σχεδιασμό για την κορεσμένη από την υπερσυγκέντρωση ΑΠΕ Περιφέρεια της Στερεάς Ελλάδας και να προβεί σε εξαίρεσή της από περαιτέρω επενδυτική πίεση, λαμβάνοντας υπόψη τη φέρουσα ικανότητα της περιοχής και τη βιώσιμη ανάπτυξη της;

3. Προτίθεστε να θεσμοθετηθεί δεσμευτικός ρόλος της Τοπικής Αυτοδιοίκησης Α’ και Β’ βαθμού στη διαδικασία χωροθέτησης έργων ΑΠΕ, ώστε η γνώμη των τοπικών κοινωνιών να έχει ουσιαστική βαρύτητα;

4. Προτίθεστε να προχωρήσετε σε άμεση αναστολή (πάγωμα) της αδειοδότησης νέων έργων Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας στην Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας, σύμφωνα και με την εν εξελίξει πρωτοβουλία της ΠΕΔ, έως ότου ολοκληρωθεί και τεθεί σε ισχύ το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις ΑΠΕ, ώστε να διασφαλιστεί η ορθολογική χωροθέτηση και η προστασία περιοχών ιδιαίτερης πολιτιστικής και περιβαλλοντικής αξίας;

5. Προτίθεται η Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας να εγκρίνει το αίτημα της ΠΕΔ, όταν κατατεθεί, για άμεση αναστολή (πάγωμα) της αδειοδότησης νέων έργων Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, έως ότου ολοκληρωθεί και τεθεί σε ισχύ το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις ΑΠΕ;

6. Ποια έργα ΑΠΕ, στην ευρύτερη περιοχή του Δελφικού Τοπίου, είναι σε στάδιο αδειόδοτησης, ποια έχουν λάβει άδεια εγκατάστασης και για ποια έχουν ξεκινήσει εργασίες;

7. Έχει αξιολογηθεί σωρευτικά, και όχι αποσπασματικά, η επίπτωση των υφιστάμενων και σχεδιαζόμενων έργων ΑΠΕ στην ευρύτερη περιοχή των Δελφών, και αν ναι, ποια είναι τα συμπεράσματα της αξιολόγησης αυτής;

8. Προτίθεστε να προβείτε σε ανάκληση των αδειών εγκατάστασης και λειτουργίας των εν θέματι σχεδιαζόμενων φωτοβολταϊκών πάρκων;

9. Προτίθεστε να θεσμοθετήσετε ρητή απαγόρευση εγκατάστασης φωτοβολταϊκών σταθμών σε γη υψηλής παραγωγικότητας και σε αγροτικές εκτάσεις πρώτης προτεραιότητας, προκειμένου να διασφαλιστεί η προστασία της αγροτικής παραγωγής, της επισιτιστικής επάρκειας και της τοπικής οικονομίας;

Οι ερωτώντες βουλευτές

Παναγιού (Γιώτα) Πούλου

Βουλευτής Βοιωτίας

Θεοδώρα Τζάκρη

Βουλευτής Πέλλας

Δρ. Μιχαήλ Χουρδάκης

Βουλευτής Α ́ Θεσσαλονίκης

Ραλλία Χρηστίδου

Βουλευτής Β3 Τομέα Αττικής