ΑρχικήΣυνεντεύξειςΑρχιμανδρίτης Νικόδημος Κάστιζας: Τράπεζα Αγάπης, στήριξη των συνανθρώπων μας και ο Αγιος Ιωάννης Καλοκτένης

Αρχιμανδρίτης Νικόδημος Κάστιζας: Τράπεζα Αγάπης, στήριξη των συνανθρώπων μας και ο Αγιος Ιωάννης Καλοκτένης

Αρχιμανδρίτης Νικόδημος Κάστιζας: Τράπεζα Αγάπης, στήριξη των συνανθρώπων μας και ο Αγιος Ιωάννης Καλοκτένης

«Ξέρετε τι είναι να έρχεται μια μαμά με τέσσερα παιδάκια και να σε κοιτάνε τα παιδάκια να πάρουν το φαγητό;»

Δευτέρα, 18 Μαΐου 2026

Γιώργος Πέππας

Ο Αρχιμανδρίτης κ. Νικόδημος Κάστιζας, παραχώρησε συνέντευξη στο «Ράδιο Θήβα 97,5FM», στην εκπομπή «Ενημερωμένος Πολίτης», με τον δημοσιογράφο κ. Γιώργο Πέππα, όπου αναφέρθηκε, μεταξύ άλλων, στην Τράπεζα Αγάπη, στον Αγιο Ιωάννη τον Καλοκτένη, και το κοινωνικό φροντιστήριο.

Αρχικά ο κ. Αρχιμανδρίτης, μετά από σχόλιο του δημοσιογράφου, μίλησε για την βοήθεια των συνανθρώπων μας από την εκκλησία:

«Θεωρώ πολύ θετικό ότι με καλέσατε εδώ και εγώ να προσφέρω μια άποψη, μια γνώμη σε αυτά που συμβαίνουν. Η Εκκλησία πάντοτε ήταν η ελπίδα και πάντα ήταν, πάντα ήταν το απάγκιο του λαού. Ήταν το λιμάνι και η σιγουριά που ο κόσμος θα βρει αυτό που θέλει. Το βασικό συστατικό της Εκκλησίας μας, ο Χριστός μας το έδωσε και είναι η ίδια Του η θυσία που έκανε πάνω στον σταυρό, η αγάπη για όλους μας και το μήνυμα της Αναστάσεως που είναι διαχρονικό. Τι σημαίνει αυτό; Ότι όλες οι δυσκολίες έχουν τέλος. Όλες. Και πάντα έρχεται η Ανάσταση. Και θα ήθελα να σταθώ, αν μου επιτρέπετε, σε αυτό που λες, στη βοήθεια που προσπαθούμε εδώ στην τοπική Εκκλησία να προσφέρουμε στους αδελφούς μας. Εδώ η τοπική μας Εκκλησία έχει πάρα πολλά χρόνια δημιουργήσει το όμορφο ίδρυμα, που το ξέρετε όλοι πια στη Θήβα, την Τράπεζα Αγάπης. Η Τράπεζα Αγάπης ταΐζει καθημερινά πάνω από εξήντα άτομα. Αυτό μπορεί κάποιος να το ακούει λίγο υπερβολικά σήμερα και να λέει μα υπάρχει; Δεν έχουν να φάνε εξήντα Θηβαίοι, εξήντα πολίτες της Θήβας, εξήντα χριστιανοί, εξήντα ψυχές. Και όμως υπάρχει.», ενώ ανέφερε πως πιθανότατα να υπάρχουν και περισσότεροι πολίτες που να έχουν ανάγκη αλλά να μην ζητάνε βοήθεια, συμπληρώνοντας: «Δυστυχώς. Και αυτό είναι πρόβλημα. Αυτό είναι σοβαρό πρόβλημα της κοινωνίας. Η Τράπεζα Αγάπης λοιπόν λειτουργεί όλα αυτά τα χρόνια με τη βοήθεια του λαού της Θήβας, υπό την καθοδήγηση πάντα του Σεβασμιωτάτου και του Αρχιεπισκόπου, ο οποίος την ίδρυσε και τότε ήταν υπεύθυνος ο τότε πρωτοσύγκελος, ο πατήρ Φιλόθεος, ο νυν επίσκοπος Ρωγών. Τώρα, τα τελευταία τριάντα περίπου χρόνια είμαι εγώ υπεύθυνος. Η προσπάθεια που γίνεται κύριε Πέππα έχει ένα και μόνο στοιχείο: να μπορέσουμε να σταθούμε σε αυτό το λίγο, αλλά το πολύ για κάποιες οικογένειες που δεν έχουν στην καθημερινή, στην καθημερινότητά τους την τροφή. Ξέρετε τι είναι να έρχεται μια μαμά με τέσσερα παιδάκια και να σε κοιτάνε τα παιδάκια να πάρουν το φαγητό; Είναι πολύ δύσκολο να το αντιμετωπίσεις. Κι όμως προσπαθούμε να το αντιμετωπίσουμε και να τους δώσουμε να καταλάβουν ότι είναι αξιοπρεπείς, είναι αγωνιστές και δεν πρέπει να το βάλουν κάτω αν η ζωή τους έφερε μερικές δυσκολίες ή τα λάθη κάποιων τους οδήγησαν εκεί.»

Στη συνέχεια ο πάτερ Κάστιζας μίλησε και για τους ανθρώπους της περιοχής που αντιμετωπίζουν πρόβλημα με την στέγαση, που πολλές φορές κινδυνεύουν να χάσουν και τα σπίτια τους από πλειστηριασμούς, τονίζοντας:

«Και τα βλέπουμε στην καθημερινότητά μας, τα αντιμετωπίζουμε. Γι' αυτό και θέλω να ενημερώσω και την πόλη μας εδώ, τους ανθρώπους που μας ακούνε, τους αγαπητούς ακροατές, τις ακροάτριες, ότι η Μητρόπολη έχει δημιουργήσει και την περίφημη δομή Αρωγή, αν την έχετε ακουστά, που συνολικά στη Βοιωτία εξυπηρετεί εξακόσιες οικογένειες. Μεταξύ αυτών ο Μητροπολίτης ενδιαφέρεται ειδικότερα για τα παιδιά που είναι φοιτητές. Είναι μεγάλο θέμα οι φοιτητές μας. Η στέγαση των φοιτητών. Είναι μεγάλο θέμα η στέγαση των φοιτητών. Μπορεί να μην μπορούμε να το καταλάβουμε, αλλά σκεφτείτε ότι μια οικογένεια που μπορεί να δουλεύουν και οι δύο μπορεί να παίρνουν περίπου δύο χιλιάδες, αν κάνουμε έναν μέσο όρο. Αν έχει ενοίκιο στη Θήβα, ενοίκιο στην Πάτρα, ενοίκιο και στη Θεσσαλονίκη. Γι' αυτό η αρωγή είναι βοήθεια μεγάλη. Και αυτό που έκανε ο Σεβασμιώτατος ο Μητροπολίτης μας στη Βοιωτία Λεβαδείας και Αυλίδας ο κύριος Γεώργιος και την αναφέρει πολύ συχνά. Όμως θέλω, αν θες, αν θέλετε να ακούσετε και την προσπάθεια που κάνουμε για το κοινωνικό φροντιστήριο. Στο εκκλησάκι του Αγίου Φανουρίου επί της οδού Λαοδάμαντος, έξω πιο πάνω λίγο από το Πυρί, και οφείλω να ευχαριστήσω μέσως από την καρδιά μου δύο δασκάλους οι οποίοι στήριξαν την προσπάθεια, τον κύριο Τραμπάκουλο και την κυρία Νίκα. Και ο Ηλίας και η Δέσποινα λοιπόν, μαζί με τους νέους δασκάλους που έχουμε εκεί, κάνουν καθημερινά μαθήματα σε παιδιά τα οποία έχουν ανάγκη, αλλά δεν μπορούν να ανταποκριθούν οι γονείς στις οικονομικές καταστάσεις των φροντιστηρίων. Και έτσι λοιπόν πάνε τα παιδιά αυτά και συνεχίζουν από το πρωί, συνεχίζουν και το απόγευμα εκεί και τους βοηθούν στα μαθήματα και αυτό είναι μια μεγάλη ανακούφιση για την οικογένεια, όταν το παιδί δεν μπορεί η μητέρα που κάνει ένα τετράωρο στο σούπερ μάρκετ ή ένα εξάωρο κάπου να είναι στο σπίτι, γιατί πρέπει να ζήσει αυτό το παιδί, όπως είπες για τις άλλες ανάγκες, δεν μπορεί να το διαβάσει. Έτσι υπάρχει ο χώρος αυτός στον Αγιο Φανούριο που δημιουργήσαμε και ένας χώρος που μπορεί να πηγαίνει να κάνει μάθημα εκεί το παιδί. Εκεί μάλιστα έχουν φτιάξει και ένα χώρο με κομπιούτερ για τα αν χρειαστεί να έχουν τέτοιες ενημερώσεις. Εκεί το χρησιμοποιεί και ο Λάιος για τη θεατρική του ομάδα, αλλά και όσοι άλλοι έτσι πολιτιστικοί σύλλογοι το χρειαστούν για να μπορέσουν να εξυπηρετηθούν εδώ στη Θήβα όταν έχουν κάποια συνάντηση για οποιοδήποτε λόγο. Εκεί υπάρχει και το ίντερνετ λοιπόν και βοηθάμε τους ανθρώπους μέσα σε αυτό με αυτόν τον τρόπο. Στεκόμαστε όσο το δυνατόν γίνεται με τις λίγες δυνάμεις που έχουμε. Θα σας φανεί περίεργο. Ακούω πολλές φορές και αυτό με στενοχωρεί. Η Εκκλησία, η Εκκλησία έχει λεφτά, η Εκκλησία, η Εκκλησία δεν πληρώνει το ένα, η Εκκλησία δεν πληρώνει το άλλο. Αυτό θέλω να το πω έτσι δημόσια. Είναι ψέμα, είναι ψέμα. Οι εκκλησίες όλες πληρώνουν τα πάντα. Και ΔΕΗ και νερό και τα ίντερνετ που πρέπει να έχουν πια. Και έτσι θα πω να ακούσουν όλοι και όσοι μας ακούνε ότι πέρσι, το έτος που έφυγε, η Τράπεζα Αγάπης που είναι από τον λαό για τον λαό, δηλαδή από τον κόσμο, από το υστέρημά μας πια, δίνουμε για να τις συντηρήσουμε, πλήρωσε το χρόνο που πέρασε οχτώ χιλιάδες οχτακόσια ευρώ στη ΔΕΗ. Δεν μπορείτε να αντιληφθείτε αυτό το ποσό και επειδή ακούω κάποιους και η Εκκλησία τι κάνει; Μα η Εκκλησία τα δίνει, αλλά οι εκκλησίες, δεν ξέρω αν ο κόσμος δεν γνωρίζει, αλλά δεν κόβουμε από τους τοίχους χρήματα. Μακάρι να κόβαμε από τον τοίχο και να τα είχαμε. Εκκλησία είμαστε όλοι, όλοι είμαστε Εκκλησία. Έχει τα πάντα. Δηλαδή ένας ναός, εδώ στη Θήβα έχουμε την ευλογία να έχουμε ιστορικούς ναούς εκατόν πενήντα έτη, διακόσια έτη, μνημειακούς ναούς. Αυτά για να συντηρηθούν χρειάζονται τρόποι και χρήματα. Λοιπόν, ο αγώνας λοιπόν που γίνεται και για τα ιδρύματα είναι μεγάλος. Και επειδή υπάρχει μια κακή φήμη και ψεύτικη και συγγνώμη για τον όρο που θα πω και συκοφαντική, ότι η Εκκλησία δεν πληρώνει τίποτα. Αυτό λοιπόν, αν περάσει στον κόσμο, δεν θα έχει πρόβλημα η Εκκλησία ως χώρος αν θες, αλλά θα έχουν οι ψυχές αυτές. Πώς θα συντηρηθούν αυτές οι ψυχές; Σου επαναλαμβάνω δεν μπορώ να ξεχάσω τα τέσσερα παιδάκια που τα κράταγε αυτή η μητέρα και είχαν έρθει με τις σακουλίτσες και τα κουβαδάκια για να πάρουν το φαγητό. Και λέω δηλαδή τα δικά μας παιδιά θα πάνε να παίξουν, θα είναι στις θάλασσες, θα πάνε τα παγωτά τους, τις βόλτες τους. Γιατί και αυτά τα παιδιά να μην έχουν αυτή τη δυνατότητα; Και μετά ρωτάμε γιατί έπεσε το άλλο από την ταράτσα και αυτοκτόνησε ή γιατί έμπλεξε με τα ναρκωτικά. Γιατί τα οδηγούμε εμείς με αυτό τον τρόπο σκέψης. Και γιατί τα έχουμε διώξει, τα έχουμε βγάλει και από το δρόμο του Θεού. Αυτό τώρα μπορεί να ακουστεί πολύ απλό ή τέλος πάντων να το θεωρήσουν επειδή είμαι παπάς και το λέω. Όχι, δεν είναι έτσι. Όταν φεύγει από το δρόμο του Θεού ο άνθρωπος οδηγείται σε άλλους δρόμους και απογοητεύεται. Και όταν απογοητευτεί, το μυαλό του δεν εργάζεται και δεν δουλεύει κανονικά. Να δει ο καθένας τον εαυτό του όταν είναι απογοητευμένος, αν σκέφτεται καθαρά ή αν σκέφτεται μπερδεμένα και πού τον οδηγεί η απογοήτευση. Εγώ θα ήθελα να προτρέψω να φέρνουν τα παιδιά στην εκκλησία, να στέκονται, να στεκόμαστε δίπλα στα ιδρύματα αυτά, στην Τράπεζα Αγάπης, στην Αρωγή, στα γηροκομεία της πόλης μας και να πω ότι η Τράπεζα Αγάπης έγινε και ένα έτσι για την πόλη μας μια διαφήμιση. Έγινε μια καλή αιτία τώρα τα τελευταία ένα, δύο χρόνια να φτιαχτεί και στη Λειβαδιά και στην Αλίαρτο, έχοντας ως πρότυπο βέβαια εδώ την Τράπεζα Αγάπης Θήβας και πήραν και αυτοί έτσι την ιδέα και προσπαθούν και αυτοί. Είναι βέβαια στα ξεκινήματα, αλλά κάνουν τον αγώνα τους. Εύχομαι πραγματικά να καταλάβουμε όλοι τις δυσκολίες που υπάρχουν και να σταθούμε ο ένας δίπλα στον άλλον και να, όπως λέει ο απόστολος Παύλος, να καλύψουμε ο ένας τον άλλον, τις ανάγκες του άλλου.»

Ο πάτερ Νικόδημος μίλησε και για τα παιδιά που είναι στο Κοινωνικό Φροντιστήριο:

«Περίπου δεκατέσσερα με δεκαπέντε παιδάκια, αλλά είναι ανοιχτό για όλη την πόλη ε, όποιος θέλει, γιατί τώρα αρχίζει και γίνεται γνωστό. Πέρσι ξεκίνησε μετά το Φεβρουάριο, φέτος ξεκίνησε από την αρχή και έχουμε πει ότι όποιος θέλει μπορεί να απευθυνθεί δια του κυρίου Τραμπάκουλου του Ηλία, ο οποίος έχει ας πούμε την ευθύνη της δομής όπως για να γίνεται σωστά η δουλειά και θα χαρούμε, δηλαδή δεν χαιρόμαστε να έχουν προβλήματα, αλλά θα χαρούμε να λύσουμε το πρόβλημα της οικογένειας και να ξέρει ότι είναι ένας χώρος που θα τον εμπιστευτεί και το παιδί.»

Στη συνέχεια ο Αρχιμανδρίτης, μετά από ερώτηση του δημοσιογράφου, μίλησε και για το θέμα της τοποθέτησης του αγάλματος του μυθικού ήρωα της Θήβα, του Ηρακλή, μπροστά από την εκκλησία του Αγίου Ιωάννη του Καλοκτένη, στο κέντρο της Θήβας.

«Εγώ θα σας πω ταπεινά τη γνώμη μου. Πρώτον, θα έλεγα ότι θα μπορούσαμε να κάνουμε μια πρόταση αν θέλετε. Εγώ δεν έχω καμιά ιδιαίτερη έτσι θέση για να επιβάλω, αλλά μια πρόταση. Θα έλεγα το εξής. Εφόσον το σπίτι του Ηρακλή το βρήκαμε, είναι ένα σοβαρό, πολύ σοβαρό θέμα. Θα έλεγα γιατί να μην καθαρίσουμε εκεί τον χώρο, να τον διαμορφώσουμε τον χώρο, να τον κάνουμε προσβάσιμο τον χώρο και σε αυτόν τον χώρο, σε συνεργασία με το μουσείο, να μπει το άγαλμα του Ηρακλή. Ένα μέτρο, δύο μέτρα, τρία, αυτό δεν ξέρω, αλλά να είναι ο χώρος του σπιτιού του, όπου θα έρθει κάποιος από τη Θεσσαλονίκη, θα έρθει κάποιος από το Ηράκλειο της Κρήτης, θα έρθει κάποιος από το εξωτερικό και θα πηγαίνει εκεί, αν έχουμε και τον τουριστικό οδηγό σαν πόλη, να πηγαίνει, να περπατάει μέσα στο σπίτι, στον χώρο που ήταν ο χώρος του Ηρακλή και να βλέπει και το άγαλμα. […] Εγώ νομίζω ότι αυτό θα έλυνε το θέμα και δεν θα υπήρχε κάποιο θέμα γιατί το είδα κι εγώ. Αυτό όμως που θα ήθελα να πω είναι έχουμε αναδείξει την προσωπικότητα του Αγίου Ιωάννου του Καλοκτένους; Έχουμε καταλάβει ότι αυτός ο άνθρωπος αν δεν ερχόταν από την Κωνσταντινούπολη στη Θήβα, η Θήβα σήμερα δεν θα υπήρχε. Όχι, αυτό μπορεί να το ακούει κάποιος ως μια υπερβολή. Είναι πραγματικότητα. Η Θήβα δεν καταστράφηκε απλά. Πήραν τους άντρες από δεκατέσσερα μέχρι εξήντα πέντε και τους πήγανε στη Σικελία για να φτιάχνουν εκεί ό, τι έφτιαχνε η Θήβα εδώ. Λοιπόν, θέλω να πω δηλαδή ότι έσωσε την πόλη από την καταστροφή και δεν ξέρω αν του έχουμε δώσει την πραγματική σημασία, ναι. Δεν ξέρω αν έχουμε καταλάβει και πολύ φοβάμαι μερικές φορές, εγώ βγάζω τον Αγιο τον Καλοκαίρι από εκκλησιαστικό ηγέτη, τότε ήταν και πολιτικός ηγέτης. Γιατί αν κάτσει κάποιος και μάθει τι σημαίνει ο τίτλος έξαρχος, θα καταλάβει ότι ήρθε εδώ με εντολή του αυτοκράτορα και του πατριάρχη. Δεν ήρθε μόνος του, δεν ήρθε ξέρω γω, έλα, πήγαινε εκεί και κάνε τον παπά, ας πούμε. Ήρθε με εντολή του αυτοκράτορα από την Κωνσταντινούπολη και του Πατριάρχη φυσικά, και ως επίσκοπος. ?ρα λοιπόν, μερικές φορές, ιδιαίτερα στα χρόνια που ζούμε, το μυαλό μας σκέφτεται λίγο πιο πολύ, βάζουμε λίγο την πολιτική, μάλλον θα έλεγα την κομματική μας η σκέψη πάνω από το γενικό συμφέρον. Και εάν νιώθουμε καλά με την Εκκλησία, εκφραζόμαστε καλά. Αν δε νιώθουμε καλά, δεν εκφραζόμαστε καλά, αλλά αυτό είναι λάθος. Ο Αγιος Ιωάννης ο Καλοκαίρινης είναι η σπουδαιότερη προσωπικότητα που είχε το θέμα της Ελλάδος. Έτσι ονομαζόμασταν τότε. Ήταν η πρωτεύουσα του θέματος Ελλάδος η Θήβα και ήταν ο ηγέτης από την Κωνσταντινούπολη, δηλαδή μεγάλη φυσιογνωμία, μεγάλη προσωπικότητα. Έχουμε δώσει πραγματικά τη θέση που έχει και τη διάσταση; Το έχουμε κάνει; Βέβαια υπάρχει ένα πολύ ωραίο βιβλίο, πρέπει να το πω αυτό του πατρός Γεωργίου Παπαγεωργίου, του προϊσταμένου του ναού, ο οποίος έχει κάνει τον αγώνα του ο άνθρωπος εκεί και έχει εκδώσει αυτό το βιβλίο, αλλά όλοι οι άλλοι, ας πούμε, οι κοινωνικοί φορείς, οι πολιτιστικοί σύλλογοι, εγώ τους καλώ όλους. Δηλαδή θα μου άρεσε την ημέρα του Αγίου του Καλοκτένους όλοι οι πολιτιστικοί, οι πολιτιστικοί σύλλογοι να χόρευαν απ' έξω. Δε θα ήταν ωραίο; Να ήταν ντυμένοι όλοι στην περιφορά, όλοι. Εγώ παλαιότερα δεν ξέρω αν θυμάστε και εσείς, θυμάμαι όλα τα σχολεία. Όλα τα σχολεία! Οι μαθητές ήταν ντυμένοι. Λοιπόν, φανταστείτε τώρα και έχουμε αξιόλογους πολιτιστικούς συλλόγους στην πόλη. Είναι πολύ δυνατούς, μη γελιόμαστε. Με ιστορία, με, με προσφορά, με κοινωνική προσφορά. Σκεφτείτε λοιπόν στην περιφορά να ήταν όλοι ντυμένοι. Δε θα ήταν τιμή; Δε θα έδιναν μια άλλη διάσταση σε αυτήν την ημέρα; Τώρα, αν αρχίσουμε τώρα μεταξύ μας και λέμε βάλε τον Ηρακλή, οι παπάδες θα πουν βάζεις τον Ηρακλή και τα λοιπά. Όταν υπάρχει το σπίτι του Ηρακλή και λύνεται το θέμα αυτό, νομίζω ότι θα είναι ένα πράγμα που θα φέρει μια διαμάχη χωρίς ουσία. Και ο Ηρακλής πρέπει να μπει γιατί είναι κρίμα που δεν υπάρχει. Αλλά εφόσον υπάρχει ο χώρος του, το σπίτι του, που θα είναι μια τιμή για την πόλη να γίνει προσβάσιμο, γιατί να μην είναι και εκεί και το άγαλμα του Ηρακλή; Εγώ μια γνώμη λοιπόν προσφέρω στη συζήτηση.»

Ακόμη, ο Αρχιμανδρίτης σχολίασε και μια πρόταση του δημοσιογράφου για δημιουργία θεματικών πάρκων του Ηρακλή, λέγοντας:

«Επειδή έχω ταξιδέψει πολλές φορές στο Ισραήλ, πάρα πολλές φορές, ξέρω πώς ζουν εκεί, πώς σκέφτονται. Το Ισραήλ έχει γίνει ευρωπαϊκή χώρα, να ξέρετε. Έχει φύγει από τον ανατολικό τρόπο σκέψης. Επειδή εκείνοι έχουν το μυαλό πάντα το οικονομικό, το εμπορικό. Δεν είναι χριστιανοί Ορθόδοξοι. Έχουν την Παλαιά Διαθήκη. Ξέρουμε λοιπόν. Τι έχουν φτιάξει όμως για να μπορούν οι χριστιανοί όλων των θρησκευμάτων, όχι μόνο οι Ορθόδοξοι, να πηγαίνουν από, ουσιαστικά από τη φυλακή του Χριστού, μια πορεία ας πούμε, μέχρι τον τάφο της Παναγίας. Έχουν φτιάξει ένα τείχος, χαμηλό τείχος, στο οποίο επάνω, δεν το πίστευα το ενω που το είδα, έχουνε ζωγραφίσει την ιστορική πορεία του Χριστού στον κόσμο. Δηλαδή, ευαγγελισμός, γέννηση ξέρω γω τα πάντα όλα, τα οποία οδηγούν μέχρι έξω από τις πύλες εκεί και σε οδηγούν στην περιοχή που είναι ο τάφος της Παναγίας. Θέλω να πω δηλαδή ότι το σκέφτονται εμπορικά. Σου λέει οι χριστιανοί εδώ θα έρθουν, άρα εμείς δεν πρέπει να τους χάσουμε. Εμείς δεν συμφωνούμε με αυτό που πιστεύουν, αλλά δεν θέλω να τους χάσω κιόλας. Θέλω να πω ότι βλέπετε ότι αυτοί που δεν κάνουν αυτό το πράγμα θα μπορούσαν να το κάνουν με τον Ηρακλή. Πολύ ωραία σκέψη αυτή με τα θεματικά πάρκα του Ηρακλή. Θα ερχόντουσαν παιδιά και από άλλες περιοχές.»