Η Βουλευτής του νομού Βοιωτίας, κ. Γιώτα Πούλου, κατέθεσε Ερώτηση στη Βουλή των Ελλήνων, προς τον Πρωθυπουργό και τον Υπουργό Επικρατείας κ. Σκέρτσο, με τη συνυπογραφή των βουλευτών των Δημοκρατών – ΠΚ, αναφορικά με τις παρατεταμένες καθυστερήσεις στην εξόφληση ανειλημμένων υποχρεώσεων του Πυλώνα ΙΙ της ΚΑΠ και των προγραμμάτων LEADER.

Η Βουλευτής επεσήμανε, μεταξύ άλλων, πως παρά «τις επανειλημμένες παρεμβάσεις μας, τα συναρμόδια Υπουργεία συνεχίζουν να δηλώνουν αναρμόδια, αποκαλύπτοντας την πλήρη έλλειψη συντονισμού του δήθεν «Επιτελικού Κράτους»», συμπληρώνοντας ότι «η μεταφορά των πληρωμών από τον ΟΠΕΚΕΠΕ στη Γενική Διεύθυνση της ΑΑΔΕ, χωρίς επαρκή προετοιμασία, έχει δημιουργήσει διοικητικά κενά, εμπλοκές και σοβαρό κίνδυνο απώλειας ευρωπαϊκών πόρων.»

Η κ. Πούλου υπογράμμισε ότι οι «καθυστερήσεις προκαλούν ακραία προβλήματα ρευστότητας σε παραγωγούς, επιχειρήσεις και αναπτυξιακούς φορείς, απειλώντας την επιβίωση μικρομεσαίων επιχειρήσεων και την κοινωνική συνοχή στην περιφέρεια.», και πως απαιτεί «άμεσα στοιχεία για το ύψος των οφειλών ανά μέτρο και Περιφέρεια, τα ακριβή χρονοδιάγραμμα εξόφλησης και προτεραιοποίηση των πληρωμών LEADER, προκειμένου να αποφευχθεί οικονομική κατάρρευση στην ύπαιθρο!»

ΕΡΩΤΗΣΗ

ΠΡΟΣ: Α. Τον κ. Πρωθυπουργό

Β. Τον Υπουργό Επικρατείας κ. Χρήστο - Γεώργιο Σκέρτσο

ΘΕΜΑ: «Καθυστερήσεις πληρωμών ανειλημμένων υποχρεώσεων του Πυλώνα ΙΙ της ΚΑΠ και των προγραμμάτων LEADER – Σοβαρά προβλήματα ρευστότητας στον πρωτογενή τομέα και στην περιφερειακή ανάπτυξη».

Η υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ και της αδιαφανούς διαχείρισης γεωργικών ενισχύσεων έχει προκαλέσει τεράστια αναστάτωση στον πρωτογενή τομέα και έχει κλονίσει την εμπιστοσύνη παραγωγών, κτηνοτρόφων και επενδυτών απέναντι στο κράτος. Οι αποκαλύψεις που σχετίζονται με το σκάνδαλο των παράνομων επιδοτήσεων, τις «αλχημείες» με βοσκοτόπια και τις έρευνες της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, στις οποίες φέρονται να εμπλέκονται πολιτικά πρόσωπα και πρώην κυβερνητικά στελέχη, συνθέτουν μια εικόνα πλήρους αποσύνθεσης του μηχανισμού διαχείρισης των αγροτικών ενισχύσεων.

Είναι εξόχως ενδεικτικό το γεγονός ότι τα δύο συναρμόδια Υπουργεία (Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων και Εθνικής Οικονομίας & Οικονομικών) έχουν ήδη δηλώσει αναρμόδια (βλ. απαντήσεις με αρ. πρωτ. 50419/27-02-2026 του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και αντίστοιχη με αρ. πρωτ. 85972 ΕΞ 2026 του Υπουργείου Οικονομικών στην με αριθ. πρωτ. 2860/04-02-2026 Ερώτηση που είχαμε ήδη καταθέσει οι υπογράφοντες Βουλευτές), γεγονός που καταδεικνύει μία πρωτοφανή κυβερνητική σύγχυση και πλήρη έλλειψη συντονισμού μεταξύ των εμπλεκόμενων φορέων.

Την ίδια στιγμή η απόφαση της κυβέρνησης για την μεταφορά του μηχανισμού πληρωμών των αναπτυξιακών προγραμμάτων της ΚΑΠ από τον ΟΠΕΚΕΠΕ στη Γενική Διεύθυνση Ελέγχων, Ενισχύσεων και Πληρωμών της ΑΑΔΕ, φαίνεται να αποτελεί την αιτία της παρατεταμένης καθυστέρησης εξόφλησης ανειλημμένων υποχρεώσεων του Πυλώνα ΙΙ. Η μετάβαση αυτή αποφασίσθηκε χωρίς τη δέουσα προετοιμασία με αποτέλεσμα να μην έχει διασφαλιστεί η απρόσκοπτη συνέχιση των πληρωμών και να έχει οδηγήσει σε σοβαρές δυσλειτουργίες, διοικητικά κενά και καθυστερήσεις στην εκκαθάριση των οφειλών.

Η συγκεκριμένη υπαγωγή, όπως είχαν προειδοποιήσει έγκαιρα οι Δημοκράτες ΠΚ, οδηγεί σε έλλειψη λογοδοσίας και πολιτικής ευθύνης, δημιουργεί σοβαρό κίνδυνο απώλειας ευρωπαϊκών κονδυλίων και έχει ήδη προκαλέσει διοικητικά κενά και μεγάλες δυσλειτουργίες.

Ο πρωτογενής τομέας και η περιφέρεια εν γένει βιώνει πρωτοφανείς συνθήκες ακραίας οικονομικής πίεσης καθώς επηρεάζονται όχι μόνο οι άμεσα δικαιούχοι παραγωγοί και επενδυτές, αλλά και το σύνολο του παραγωγικού και επαγγελματικού οικοσυστήματος που συνδέεται με την αγροτική οικονομία.

Σύμφωνα με στοιχεία που έχουν δημοσιοποιηθεί από το Γεωτεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας, οι εκκρεμείς πληρωμές ανειλημμένων υποχρεώσεων του Πυλώνα ΙΙ αφορούν δημόσια εγγειοβελτιωτικά έργα, δράσεις LEADER, το Μέτρο Γεωργικών Συμβούλων, το Μέτρο Συνεργασίας, τη Μεταποίηση, τα Σχέδια Βελτίωσης και δασικές παρεμβάσεις, με το συνολικό ύψος των εκκρεμοτήτων να εκτιμάται σε περίπου 200 εκατ. ευρώ. Παράλληλα, καταγράφονται επιπλέον οφειλές ύψους περίπου 250 εκατ. ευρώ από γεωργοπεριβαλλοντικά μέτρα προς τους παραγωγούς.

Σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, μπορούμε να θεωρήσουμε δύο μεγάλες κατηγορίες σε εκκρεμείς πληρωμές. Η πρώτη αφορά έργα και αιτήματα πληρωμής που δεν ολοκλήρωσαν εγκαίρως το στάδιο των απαιτούμενων ελέγχων και δεν διαβιβάστηκαν προς πληρωμή πριν από τη λήξη του προηγούμενου προγραμματικού πλαισίου.

Η δεύτερη αφορά έργα και δράσεις που είχαν ήδη ελεγχθεί, είχαν συγκροτηθεί οι σχετικές παρτίδες πληρωμής και είχαν αποσταλεί στον ΟΠΕΚΕΠΕ, χωρίς όμως να καταστεί δυνατή η εκκαθάρισή τους έως την 31η Δεκεμβρίου 2025.

Η ολοκλήρωση του προηγούμενου Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης στο τέλος του 2025 είχε ως αποτέλεσμα οι συγκεκριμένες υποχρεώσεις να παραμείνουν χωρίς διαθέσιμο προϋπολογισμό, καθιστώντας αναγκαία την έκδοση αποφάσεων ανειλημμένων υποχρεώσεων και τη μεταφορά τους στο νέο Στρατηγικό Σχέδιο ΚΑΠ 2023-2027. Παρά το γεγονός ότι οι σχετικές αποφάσεις έχουν εκδοθεί, η διαδικασία πληρωμών εξακολουθεί να παρουσιάζει σημαντικές εμπλοκές και καθυστερήσεις.

Ιδιαίτερα ανησυχητική είναι η κατάσταση στα προγράμματα LEADER, τα οποία αποτελούν έναν από τους πλέον επιτυχημένους θεσμούς τοπικής και περιφερειακής ανάπτυξης, ενισχύοντας τη μικρομεσαία επιχειρηματικότητα, τη δημιουργία θέσεων εργασίας και τη συγκράτηση του πληθυσμού στις αγροτικές και μειονεκτικές περιοχές.

Παρά το γεγονός ότι μεγάλος αριθμός έργων LEADER έχει ολοκληρωθεί, ελεγχθεί και οι σχετικές δαπάνες έχουν εκκαθαριστεί από τις αρμόδιες υπηρεσίες, οι πληρωμές παραμένουν σε εκκρεμότητα επί πολλούς μήνες.

Σε εθνικό επίπεδο, οι εκκρεμείς πληρωμές εκκαθαρισμένων δαπανών LEADER εκτιμώνται σε περίπου 47 εκατ. ευρώ, γεγονός που καταδεικνύει ότι πρόκειται για ένα γενικευμένο πρόβλημα λειτουργίας του μηχανισμού πληρωμών.

Ενδεικτικά αναφέρουμε κάποια στοιχεία που μας έγιναν γνωστά για την Περιφερειακή Ενότητα Βοιωτίας και την Περιφερειακή Ενότητα Αχαΐας.

Στην Περιφερειακή Ενότητα Βοιωτίας, παρά το γεγονός ότι έχουν ολοκληρωθεί οι απαιτούμενοι διοικητικοί και επιτόπιοι έλεγχοι από την Αναπτυξιακή Εταιρεία «ΕΛΙΚΩΝΑΣ – ΠΑΡΝΑΣΣΟΣ Α.Α.Ε. ΟΤΑ» παραμένουν απλήρωτες μεταφερόμενες υποχρεώσεις του προγράμματος CLLD-LEADER της προηγούμενης προγραμματικής περιόδου, όπως η πληρωμή ιδιωτικής επένδυσης με εγκεκριμένο και ελεγμένο τελευταίο αίτημα πληρωμής ύψους 71.943,05 ευρώ, καθώς και έργου του Δήμου Αλιάρτου – Θεσπιέων με εγκεκριμένο αίτημα πληρωμής ύψους 253.245,46 ευρώ.

Πέραν των εκκρεμοτήτων προς τους δικαιούχους, υφίστανται και σημαντικές οφειλές προς την Αναπτυξιακή Εταιρεία «ΕΛΙΚΩΝΑΣ – ΠΑΡΝΑΣΣΟΣ Α.Α.Ε. ΟΤΑ» για λειτουργικές δαπάνες συνολικού ύψους 183.677,85 ευρώ. Από το ποσό αυτό, περίπου 150.000 ευρώ αφορούν απόσβεση εγγυητικής επιστολής της Τράπεζας Πειραιώς, για την οποία η εταιρεία εξακολουθεί να επιβαρύνεται με τραπεζικές προμήθειες, γεγονός που επιδεινώνει περαιτέρω την οικονομική της κατάσταση.

Παράλληλα, στο πλαίσιο του νέου Στρατηγικού Σχεδίου ΚΑΠ 2023-2027, παραμένουν απλήρωτες όλες οι λειτουργικές δαπάνες της εταιρείας από την 1^η Ιανουαρίου 2026 έως σήμερα, συνολικού ύψους περίπου 95.000 ευρώ. Ως αποτέλεσμα, το προσωπικό της Αναπτυξιακής Εταιρείας παραμένει απλήρωτο επί πολλούς μήνες, παρά το γεγονός ότι συνεχίζει να υποστηρίζει την υλοποίηση των τοπικών αναπτυξιακών παρεμβάσεων και την εξυπηρέτηση των δικαιούχων. Αντίστοιχη εικόνα καταγράφεται και στη Δυτική Ελλάδα. Στις ορεινές και μειονεκτικές περιοχές της Αχαΐας, και ειδικότερα στους Δήμους Καλαβρύτων, Αιγιαλείας και Ερυμάνθου, επιχειρήσεις, επαγγελματίες και φορείς της Τοπικής Αυτοδιοίκησης υλοποίησαν επενδύσεις στα πλαίσια του LEADER, ολοκλήρωσαν τις συμβατικές τους υποχρεώσεις και αναμένουν την καταβολή των εγκεκριμένων ενισχύσεων, οι οποίες ωστόσο παραμένουν σε εκκρεμότητα χωρίς να υπάρχει επίσημη ενημέρωση για το χρόνο που θα πραγματοποιηθεί.

Μόνο στην Περιφερειακή Ενότητα Αχαΐας οι απλήρωτες υποχρεώσεις προσεγγίζουν τα 2 εκατομμύρια ευρώ, ενώ οι συνολικές καθυστερήσεις πληρωμών σε αναπτυξιακά προγράμματα που διαχειρίζονται οι Αναπτυξιακές Εταιρείες της Δυτικής Ελλάδας ανέρχονται σε περίπου 4,4 εκατομμύρια ευρώ.

Οι καθυστερήσεις αυτές προκαλούν σοβαρά προβλήματα ρευστότητας σε επιχειρήσεις, συνεταιρισμούς, αναπτυξιακές εταιρείες, Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης και λοιπούς φορείς που έχουν υλοποιήσει επενδύσεις βασιζόμενοι στην εμπρόθεσμη καταβολή των εγκεκριμένων ενισχύσεων. Παράλληλα, σε ότι αφορά στα δημόσια έργα δημιουργείται κίνδυνος δημοσιονομικών επιβαρύνσεων καθώς ενεργοποιούνται ρήτρες υπερημερίας.

Επιπλέον, η παρατεταμένη αδυναμία εξόφλησης ολοκληρωμένων έργων LEADER απειλεί να απαξιώσει ένα από τα σημαντικότερα εργαλεία τοπικής ανάπτυξης της χώρας, υπονομεύοντας την εμπιστοσύνη των δικαιούχων και επηρεάζοντας αρνητικά την έναρξη και υλοποίηση των νέων τοπικών προγραμμάτων της προγραμματικής περιόδου 2023-2027.

Επειδή οι καθυστερήσεις στην καταβολή των ενισχύσεων και των πληρωμών των αναπτυξιακών δράσεων/μέτρων του Πυλώνα ΙΙ προκαλούν σοβαρό πρόβλημα ρευστότητας σε παραγωγούς, επιχειρήσεις, φορείς της Τοπικής Αυτοδιοίκησης της περιφέρειας,

Επειδή, παρά τις επανειλημμένες παρεμβάσεις μας, (όπως η υπ’ αριθμ. 2860/4-2- 2026 Ερώτηση, τα συναρμόδια Υπουργεία συνεχίζουν να «πετάνε» τις ευθύνες από πάνω τους δηλώνοντας αναρμόδια, αποδεικνύοντας έτσι την πλήρη αδυναμία συντονισμού του Επιτελικού Κράτους, συνεπεία της οποίας η παρούσα Ερώτηση απευθύνεται στον ίδιο τον Πρωθυπουργό και τον Υπουργό Επικρατείας αρμόδιο για τον συντονισμό του κυβερνητικού έργου,

Επειδή, η υπαγωγή του ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ έχει οδηγήσει σε έλλειψη λογοδοσίας και πολιτικής ευθύνης, όπως ακριβώς είχαν προειδοποιήσει έγκαιρα οι Δημοκράτες ΠΚ, με αποτέλεσμα να υπάρχει εξαιρετικά σοβαρός κίνδυνος απώλειας ευρωπαϊκών κονδυλίων,

Επειδή χιλιάδες δικαιούχοι έχουν ήδη ολοκληρώσει τις συμβατικές και διοικητικές τους υποχρεώσεις χωρίς να έχουν λάβει τις προβλεπόμενες ενισχύσεις,

Επειδή τα προγράμματα LEADER αποτελούν κρίσιμο εργαλείο τοπικής ανάπτυξης και κοινωνικής συνοχής,

Επειδή, η αναπτυξιακή προοπτική των ορεινών και μειονεκτικών περιοχών της χώρας δεν μπορεί να υπονομεύεται από κυβερνητική προχειρότητα και αδράνεια.

Επειδή η συνεχιζόμενη εκκρεμότητα υπονομεύει την αξιοπιστία της δημόσιας διοίκησης και των συγχρηματοδοτούμενων αναπτυξιακών προγραμμάτων,

Ερωτάται ο κ. Πρωθυπουργός και ο κ. Υπουργός Επικρατείας

1. Ποιο είναι σήμερα το συνολικό ύψος των εκκρεμών πληρωμών ανειλημμένων υποχρεώσεων του Πυλώνα ΙΙ ανά μέτρο/δράση του ΠΑΑ και ανά Περιφερειακή Ενότητα της χώρας;

2. Ποιο είναι το ύψος των εκκρεμών πληρωμών που αφορούν ειδικά τη δράση LEADER και έργα που έχουν ολοκληρωθεί και ελεγχθεί, σε πανελλαδικό επίπεδο και ανά Περιφερειακή Ενότητα;

3. Ποιο είναι το ύψος των εκκρεμών πληρωμών που αφορούν σε έργα της δράσης LEADER τα οποία δεν πρόλαβαν να ελεγχτούν και έχουν μεταφερθεί στο ΣΣ ΚΑΠ 2023-2027, σε πανελλαδικό επίπεδο και ανά Περιφερειακή Ενότητα;

4. Ποια είναι τα ακριβή διοικητικά, θεσμικά ή τεχνικά εμπόδια που εξακολουθούν να καθυστερούν την καταβολή των πληρωμών;

5. Σε ποιο στάδιο βρίσκεται η διαδικασία της διοικητικής μεταφοράς από τον ΟΠΕΚΕΠΕ στη ΓΔΕΛΕΠ της ΑΑΔΕ και πώς επηρεάζει την ολοκλήρωση των πληρωμών;

6. Προτίθεται το Υπουργείο να λάβει άμεσα νομοθετικές ή διοικητικές πρωτοβουλίες ώστε να επιταχυνθεί η εκκαθάριση και η καταβολή των οφειλόμενων ποσών στους δικαιούχους;

7. Ποιο είναι το αναλυτικό και δεσμευτικό χρονοδιάγραμμα εξόφλησης όλων των εκκρεμών υποχρεώσεων του Πυλώνα ΙΙ;

8. Ποιο είναι το αναλυτικό και δεσμευτικό χρονοδιάγραμμα εξόφλησης των εκκρεμών υποχρεώσεων προς δικαιούχους επενδυτές και Αναπτυξιακές Εταιρείες της δράσης LEADER;

9. Προτίθεται η κυβέρνηση να προτεραιοποιήσει άμεσα τις εκκρεμείς πληρωμές των προγραμμάτων Leader, ώστε να αποφευχθεί οικονομική κατάρρευση μικρών περιφερειακών επιχειρήσεων και αναπτυξιακών φορέων;

Οι ερωτώντες βουλευτές

Παναγιού (Γιώτα) Πούλου

Βουλευτής Βοιωτίας

Θεοδώρα Τζάκρη

Βουλευτής Πέλλας

Δρ. Μιχαήλ Χουρδάκης

Βουλευτής Α ́ Θεσσαλονίκης

Ραλλία Χρηστίδου

Βουλευτής Β3 Τομέα Αττικής