Καθημερινά, τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό, ακούει κανείς ξανά και ξανά για τα δεινά του καπιταλισμού, για την «ανήθικη» φύση του, την «καταπίεση», την «εκμετάλλευση». Είθισται να κατηγορείται για κάθε δεινό της κοινωνίας μας. Όλο και λιγότερες είναι οι φωνές που υπερασπίζονται την ελεύθερη αγορά, τον καπιταλισμό, και ακόμη λιγότερες αυτές που εξηγούν για ποιον λόγο προχωρούν σε αυτή την υπεράσπιση. Παρ΄ όλα αυτά, ο καπιταλισμός έχει αλλάξει, δραστικά, προς το καλύτερο την ανθρωπότητα.

Για τη συντριπτική πλειοψηφία της ανθρωπότητας, ο μόνος τρόπος για οικονομική άνοδο ήταν μέσω της έγκρισης της άρχουσας τάξης, του Βασιλιά, του Αυτοκράτορα, του Δούκα, μονάχα με την έγκριση των αρχόντων υπήρχε η δυνατότητα οικονομικής ανάπτυξης και προόδου και μονάχα για όση χρονική περίοδο υπήρχε αυτή η έγκριση και εύνοια. Αντιθέτως, στον καπιταλισμό δημιουργεί κανείς πλούτο εξυπηρετώντας τον συνάνθρωπο του, παρέχοντας υπηρεσίες, προϊόντα, δίχως την επέμβαση του κράτους, του Βασιλιά, ή ενός Πρίγκιπα. Καθημερινά όλοι μας πραγματοποιούμε μια σειρά από οικονομικές δραστηριότητες, αγοράζουμε ρούχα, τρόφιμα, πηγαίνουμε σε χώρους αναψυχής, όχι επειδή μας εξαναγκάζει κάποιος τοπικός άρχοντας, κάποιος κομισάριος, κάποιος απειλητικός ιδιοκτήτης, αλλά επειδή το επιλέγουμε οι ίδιοι. Τα καταστήματα ανταγωνίζονται μεταξύ τους ώστε να θελγήσουν τους πελάτες, είτε με καλύτερες τιμές, είτε με καλύτερο προϊόν, είτε με καλύτερη εξυπηρέτηση, είτε με ένα συνονθύλευμα αυτών. Αναρωτηθείτε, γιατί πραγματοποιούμε αυτές τις οικονομικές δραστηριότητες; Γιατί αποφασίζουμε να δειπνήσουμε στο Χ μαγαζί, ή να παραγγείλουμε από το Ψ ταχυφαγείο; Επειδή μας απειλεί ή μας καταδυναστεύει ο ιδιοκτήτης του εν λόγω καταστήματος, ή επειδή θεωρούμε πως οι υπηρεσίες του και το προϊόν που παρέχει είναι σημαντικότερα για εμάς από το χρηματικό ποσό που θα ανταλλάξουμε; Όταν αγοράζουμε λ.χ. ένα λογοτεχνικό βιβλίο, είμαστε πιο φτωχοί από ότι πριν, μας εκμεταλλεύτηκε κάποιος; Η απάντηση είναι όχι. Ο καταναλωτής, με κάθε μια από τις χιλιάδες αποφάσεις που παίρνει καθημερινά, ελέγχει την αγορά επιβραβεύοντας ή τιμωρώντας τις επιχειρήσεις με τις οποίες έρχεται σε επαφή, ψηφίζει με κάθε αγορά του. Η ανταγωνιστικότητα και η καινοτομία, που προάγονται μέσω του καπιταλισμού, αφενός οδηγούν στην δημιουργία πλούτου, αφετέρου εξυπηρετούν ολόκληρη την ανθρωπότητα, εξυπηρετούν τους ίδιους τους καταναλωτές.

Ετησίως εταιρείες επενδύουν ένα τεράστιο ποσό χρημάτων στην έρευνα και την καινοτομία, είτε προσπαθώντας να κατανοήσουν τι προϊόντα επιθυμεί η αγορά, είτε για να δημιουργήσουν προϊόντα που θα θελήσουν οι καταναλωτές. Εάν μια εταιρεία κατανοεί τι επιζητούν οι καταναλωτές, πλουτίζει, διαφορετικά ή αναγκάζεται να πραγματοποιήσει αλλαγές, ή απλώς αναγκάζεται να κλείσει. Σκεφτείτε απλώς μια σειρά από ρηξικέλευθες ανακαλύψεις, όπως το τηλέφωνο, ο υπολογιστής, το ψυγείο, το αυτοκίνητο, τις οποίες απολαμβάνουμε καθημερινά, όχι μονάχα οι Βασιλιάδες, οι αριστοκράτες ή οι εκλεκτοί του κόμματος, αλλά όλοι οι πολίτες. Σίγουρα οι δημιουργοί αυτών των προϊόντων, όπως και οι εταιρείες τους, απέκτησαν έναν τεράστιο όγκο πλούτου, όμως οι υπόλοιποι είμαστε πιο φτωχοί λόγω αυτών των ανακαλύψεων; Οι ιατρικές καινοτομίες, τα νέα φάρμακα, οι νέες θεραπείες, έχουν αρνητική επίδραση απέναντι μας επειδή κάποιο στέλεχος πλουτίζει εξ αυτών; Φυσικά και όχι, αντιθέτως, οι καινοτομίες, τα νέα φάρμακα, οι νέες υπηρεσίες και προϊόντα, βελτιώνουν την ζωή όλων των ανθρώπων, διαφορετικά δεν θα υπήρχε κέρδος σε αυτές. Καμία εταιρεία δεν πλουτίζει εκμεταλλεύοντας ή εξαπατώντας τους πελάτες της, όλες πλουτίζουν παρέχοντας υπηρεσίες, ή κάτι που επιζητά το αγοραστικό κοινό. Σε αντίθεση με όλα τα υπόλοιπα συστήματα που έχουν υπάρξει, καθ’όλη την ανθρώπινη ιστορία, στην ελεύθερη αγορά οι πολίτες έχουν την απόλυτη εξουσία. Μπορούν να καθορίσουν την πορεία μιας πολυεθνικής, μιας αλυσίδας επιχειρήσεων, της τοπικής οικονομίας. Έχουν την δυνατότητα να επιλέξουν ανάμεσα σε μια αλυσίδα καταστημάτων, που ενδέχεται να έχουν φθηνότερα προϊόντα, ή σε μια τοπική επιχείρηση, η οποία όμως ίσως έχει καλύτερη εξυπηρέτηση. Σε οποιοδήποτε άλλο σύστημα, αυτή την δύναμη την έχουν μονάχα ελάχιστοι εκλεκτοί.

Το πρόβλημα που ταλανίζει τον 21ο αιώνα δεν είναι ο καπιταλισμός, αλλά ο παρεοκρατικός καπιταλισμός και η παρέμβαση του κράτους στην ελεύθερη αγορά. Με κάθε μέτρο, η ζωή υπό τον καπιταλισμό έχει βελτιωθεί άρδην για όλους, από τους φτωχούς μέχρι τους πλούσιους. Η φτώχεια διαρκώς μειώνεται, η πείνα εξαλείφεται, οι ασθένειες αντιμετωπίζονται, η παιδική θνησιμότητα μείωνεται, το προσδόκιμο ζωής αυξάνεται μαζί με την ποιότητα ζωής. Οι χώρες με τα καλύτερα συστήματα υγείας, τα καλύτερα εκπαιδευτικά συστήματα, την καλύτερη ποιότητα ζωής, τα χαμηλότερα ποσοστά φτώχεια, παιδικής θνησιμότητας, όλες ασπάζονται τον καπιταλισμό. Ο καπιταλισμός παρέχει κάτι μοναδικό, παρέχει επιλογές. Επιλογές στην εκπαίδευση, στην υγεία, στην διατροφή, στην ψυχαγωγεία, επιλογές σε κάθε πτυχή της ζωή μας, δίνει την δυνατότητα στον απλό πολίτη να επιλέξει, και αυτό που φοβούνται ορισμένοι είναι πως μέσω την ελευθερίας τους οι πολίτες θα επιλέξουν τον καπιταλισμό. Ας επικεντρωθούμε στο να επιλύσουμε τα προβλήματα που αντιμετωπίζει το παρόν σύστημα και ας αφήσουμε τις ουτοπικές θεωρίες εκεί που ανήκουν, στο παρελθόν.