ΑρχικήΕιδήσειςΚόσμοςΓιώργος Πέππας: Realpolitik, η επίθεση των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα και πολιτικό θέατρο

ΠΟΛΙΤΙΚΗ

#TAGS: Γιώργος Πέππας 

Γιώργος Πέππας: Realpolitik, η επίθεση των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα και πολιτικό θέατρο

Γιώργος Πέππας: Realpolitik, η επίθεση των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα και πολιτικό θέατρο

Γράφει ο Γιώργος Πέππας, δημοσιογράφος και πολιτικός επιστήμονας

Σάββατο, 3 Ιανουαρίου 2026

Γιώργος Πέππας

Αναλώνεται διαρκώς μεγάλη ποσότητα μελανιού, κυριολεκτικά και μεταφορά, για να εξηγηθούν οι γεωπολιτικές εξελίξεις της οικουμένης, με πολλούς όμως να υποπίπτουν σε ένα μοιραίο σφάλμα, να κρίνουν τον κόσμο με βάση μια ουτοπική και ρομαντική φαντασία και όχι την πραγματικότητα στην οποία, δυστυχώς, ζούμε. Πολλοί επιλέγουν να ζουν μέσα σε μια φαντασία, ώστε να αποφύγουν την σκληρή πραγματικότητα, και απορούν διαρκώς για τις εξελίξεις τις οποίες αναγκάζονται να αντιμετωπίσουν, απορώντας πως αυτές προέκυψαν.

Οι Η.Π.Α., διαβάζουμε, επιτέθηκαν στη Βενεζουέλα και στη συνέχεια, σε μια περιορισμένη επιχείρησή τους, «συνέλαβαν» τον Πρόεδρο της χώρας, Νικολάς Μαδούρο, τον οποίο και μετέφεραν στις Η.Π.Α. ώστε να δικαστεί για μια σειρά από κατηγορίες, μεταξύ των οποίων φαίνεται να είναι και το εμπόριο των ναρκωτικών. Πολλοί αντιδρούν σε αυτή την είδηση, τονίζοντας πως παραβιάζει το διεθνές δίκαιο, τα δικαιώματα των κρατών, την «ηθική», ή πως ήταν αντισυνταγματική η παρέμβαση του Προέδρου των Η.Π.Α Donald Trump, ενώ άλλοι πανηγυρίζουν, υποστηρίζοντας πως ένας ακόμη σοσιαλιστής δικτάτορας βρήκε το τέλος που του αρμόζει. Αξίζει να σημειωθεί πως αρκετοί μιλούν για ιμπεριαλισμό, φασισμό, καπιταλισμό, και άλλα φαντάσματα για τα οποία δεν κατανοούν απολύτως τίποτα, αλλά είναι της μόδας να τα αναπαράγουμε, ακόμη και αν δεν έχουν καμία επαφή με την πραγματικότητα. Πολλοί σοκάρονται που στον 21ο αιώνα πραγματοποιούνται τέτοιες εξελίξεις, ωσάν ο 20ος αιώνας δεν ήταν μια αδυσώπητη μάχη μεταξύ της Δύσης και της Ε.Σ.Σ.Δ., με παρεμβάσεις των δύο σε όλη την οικουμένη για ιδεολογική υπεροχή, ή πως οι Η.Π.Α. μετά την κατάρρευση του κομμουνισμού δεν παρέμβαιναν διαρκώς σε χώρες της Μέσης Ανατολής ή της Αφρικής, ή πως ολόκληρη η ιστορία της ανθρωπότητας δεν είναι γεμάτη με μεγάλες δυνάμεις που παρεμβαίνουν διαρκώς στη σφαίρα επιρροής τους και πως αυτά είναι σημερινά και πρωτοφανή φαινόμενο, ή πως δεν θα έπρεπε να υπάρχουν επειδή εμείς σήμερα είμαστε ένα διαφορετικό είδος ανθρώπου που έχει «ξεπεράσει» τις βάρβαρες τακτικές των προηγούμενων γενιών.

Ένα από τα σημαντικά προβλήματα της εποχής μας, είναι η ιδέα των δικαιωμάτων που έρχονται από το κενό και εφαρμόζονται από αυτό. Ποιος θα εφαρμόσει το διεθνές δίκαιο όταν το καταπατούν οι μεγάλες δυνάμεις; Κανένας. Ποιος θα προστατέψει τα «δικαιώματα» των αδύναμων κρατών όταν τα καταπατούν οι υπερδυνάμεις; Κανένας. Τα κράτη λειτουργούν εγωιστικά, επιδιώκοντας, πολλές φορές με την συνεργασία και πολλές φορές με άλλους τρόπους, την προώθηση των δικών τους συμφερόντων, οικονομικών και γεωπολιτικών, κάτι που πάρα πολλοί αρνούνται να δεχτούν σήμερα, όχι γιατί η θεωρία του realpolitik είναι λάθος, αλλά γιατί συγκρούεται με τις δικές τους βλέψεις και ιδέες, με τα δικά τους όνειρα, οπότε είναι προτιμότερο να εθελοτυφλούν, ανεξαρτήτως του κόστους, το οποίο ενίοτε είναι καταστροφικό, είτε για τους ίδιους, είτε για άλλους.

Παρατηρεί κανείς σήμερα άτομα τα οποία για χρόνια ολόκληρη υποστήριζαν πως η Ρωσία δεν έχει σφαίρα επιρροής, πως δεν έχει δικαίωμα να επιτεθεί σε μια ξένη χώρα, να υποστηρίζουν με φρενίτιδα το δόγμα Μονρόε των Η.Π.Α., αν το έχουν υπόψη τους καν, και το δικαίωμα των Η.Π.Α. να ανεβάζουν και να κατεβάζουν κυβερνήσεις κατά το δοκούν επειδή μια τέτοια πράξη προωθεί τα γεωστρατηγικά συμφέροντά της υπερδύναμης. Στην ουσία, για ακόμη μια φορά, η ανάλυση γίνεται με οπαδικούς όρους, στηρίζουμε την «ομάδα μας», ανεξαρτήτως του τι κάνει, και καταδικάζουμε «την άλλη ομάδα». Ατομα τα οποία καταδικάζουν την κρατική βία, την παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και την κατάλυση των ελευθεριών, υπερασπίζονται για ακόμη μια φορά έναν δικτάτορα, γιατί είναι «επαναστάτης», άρα είναι «δικός τους», ενώ από την άλλη πλευρά άτομα τα οποία μιλούν για διεθνή κοινότητα και διεθνές δίκαιο και για «σωστή πλευρά της ιστορίας», στρουθοκαμηλίζουν επειδή σπάει τους κανόνες «η δική τους ομάδα», οπότε αυτή τη φορά «δεν πειράζει». Οι «κακοί Αμερικάνοι φταίνε, ο καπιταλισμός φταίει» διαβάζει κανείς, ωσάν πριν τους Αμερικανούς, πριν από τον καπιταλισμό, δεν υπήρχαν πόλεμοι, δεν υπήρχαν συμφέροντα, ωσάν η κομμουνιστική Κίνα δεν απειλεί διαρκώς να εισβάλει στην Ταϊβάν, την οποία οι περισσότερες χώρες αρνούνται να αναγνωρίσουν ως ανεξάρτητο κράτος από φόβο για τα αντίποινα της Κίνας, την ίδια στιγμή που «τρίζουν τα δόντια» στους Ρώσους, πίσω από την ασφάλεια των Αμερικανών. Πόσο πολιτικό θέατρο και υποκρισία να αντέξει κανείς;

Η τραγική πραγματικότητα που ίσχυε και θα ισχύει στις διακρατικές σχέσεις, είναι πως οι συμμαχίες είναι εφήμερες και διαρκούν μονάχα όσο εξυπηρετούνται τα συμφέροντα των κρατών, όπως κατάλαβε πολύ καλά η Ελλάδα στην Μικρασιατική καταστροφή, μονάχα για να το ξεχάσει αργότερα, και η δύναμη ενός κράτους, είτε είναι οικονομική, στρατιωτική ή διπλωματική, είναι αυτή που αποτρέπει τους εισβολείς, τίποτα άλλο. Όσο πιο γρήγορα το αναγνωρίσουμε αυτό, τόσο καλύτερα θα είναι για την χώρα μας. Διαφορετικά ενδέχεται μια μέρα να ανακαλύψουμε πως οι σύμμαχοι που μας διαβεβαιώνουν σήμερα πως είναι πίσω μας, να βρίσκονται εκεί για έναν εντελώς διαφορετικό λόγο.